· kaynak TechCrunch
Anthropic araştırmacısı, Riemann Hipotezi'nin yapay zekâ destekli, Lean ile doğrulanmış kanıtını açıkladı
Anthropic'te çalışan bir matematikçi, Claude yardımıyla geliştirdiği, Lean ile derlenebilir bir Riemann Hipotezi kanıtına sahip olduğunu söylüyor; aynı anda Stanford'da bir doktora sonrası araştırmacı, tamamen insan eliyle yazılmış rakip bir girişim yayımladı.

Anthropic'te görevli matematikçi Levent Alpöge, asal sayılardaki gizli yapıyla ilgili olan ve Milenyum Ödül problemleri arasında yer alan, 1859'a tarihlenen Riemann Hipotezi'nin Lean ile derlenebilir bir çözümü olduğunu duyurdu. TechCrunch'a göre bu iddia, işvereni için olağanüstü bir hafta yaşanırken ortaya çıktı; şirket hemen halka arz edilen ilk frontier yapay zekâ laboratuvarı oldu ve aynı problemin daha geniş bir versiyonuna ilişkin, tamamen insan eliyle yazılmış ikinci bir girişim Stanford'da gün yüzüne çıkmadan sadece birkaç gün önce.
Makine için yazılmış bir kanıt
1859'dan beri açık olan Riemann Hipotezi, asal sayıların ortaya çıkış biçiminin derin ve gizli bir düzene uyduğunu öne sürüyor. Alpöge'ün iddiasını olağanüstü kılan ise biçimi: çalışma, araçları bir kanıtın her adımını mekanik olarak doğrulayan açık kaynaklı bir dil olan Lean ile biçimlendirildi; yani insan okuyucuların henüz takip edemediği yerlerde bile argümanı bir bilgisayar denetleyebiliyor. Yayımla birlikte gelen bir denemede Alpöge, zamanlamanın garip olduğunu itiraf ederek, sonucu nasıl duyuracağını sormak için bir Pazar akşamı Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye mesaj attığını anlattı.
Sayı teorisyenleri, kamuya açık bir Zulip sohbetinde argümanı incelemeye başladı. University of East Anglia'den Chris Birbeck, kilit adımların otomorfik formlar, Galois temsilleri ve ilgili teknikler dahil olmak üzere modern sayı teorisinin ağır makinelerine dayandığını söyleyerek diğer katılımcılardan şaşkın tepkiler topladı. TechCrunch, topluluğun çalışmayı sindirmek için epey zamana ihtiyaç duymayı beklediğini, ancak erken okuyucuların çoğunun biçimselleştirilmiş sonucun tutacağından emin göründüğünü bildiriyor.
Beyaz tahtada Claude
Alpöge, sonucun nasıl ortaya çıktığı konusunda alışılmadık ölçüde açıktı. Anthropic'in kendi modeli Claude eşliğinde problemde yaşadığı bir "şuursuz akış gezintisini" anlatarak, modelin "uçtuğunu, dans ettiğini ve o bitiş çizgisinin yakınında parıldadığını" yazdı. Argümanın gerçekten insan tarafından anlaşılabilir bir açıklamasını sunmadan yayımlamaktan duyduğu vicdan azacığını da ifade etti; ancak çocukluğundan beri problemle meşgul olduğunu ve beklemeye tahammülünün olmadığını, "bekleyerek yaşayamayacağını" söyledi. Matematikçilerin özümseyebileceği ve birbirleriyle paylaşabileceği bir açıklama üretmeyi taahhüt etti.
Ayrıca Alpöge ve iş birlikçisi, NYÜ matematikçisi Tristan Buckmaster, Navier–Stokes denklemleriyle ilgili bir kanıt yayımladı — TechCrunch'ın bu yazın frontier laboratuvarları ile matematikçiler arasında ünlü açık problemleri çözmeye yönelik yarışı başlatan problemler olarak nitelendirdiği denklemler bunlar.
Yapay zekâsız bir rakip iddia
Aynı hafta Stanford'dan bir karşı hamle geldi. Stanford profesörü ve TechCrunch'a göre American Mathematics Association başkanı Ravi Vakil, doktora sonrası araştırmacı Alessandro Masullo'ya ait Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi kanıtını yayımlayarak bunun "tamamen insan eliyle, yapay zekâ olmadan" yapıldığının altını çizdi. Vakil, özgün planın Masullo'yu yazımı cilalaması için bir yıl boyunca Stanford'a getirip herhangi bir duyuru yapmadan önce yeterince insanın denetlemesini sağlamak olduğunu, ancak mevcut taslağı hemen yayımlamanın artık en iyisi gibi göründüğünü söyledi. Çalışmanın on iki yılın ürünü olduğunu söyleyen Masullo, bunu yapay zekâ çağının hızından ve tonundan bezgin matematikçilere bir mesaj olarak çerçeveledi: "Hâlâ buradayız. Çok cansınız. Hiçbir yere gitmiyoruz."
Neden önemli
Alpöge'ün biçimselleştirilmiş kanıtı incelemelerden sağlam çıkarsa, matematiğin en büyük açık problemlerinden biri düşüyor ve asal sayılar 167 yıldır peşinde koşulan bir sırrı açığa vuruyor. Yapay zekâyı izleyen herkes için önemi daha da büyük olabilir: bir frontier model, bu seviyedeki bir problemde gerçek bir araştırma ortağı gibi davranmış görünüyor ve insan anlayışı sonucun gerisinde kalırken Lean'deki biçimsel doğrulama güven mekanizması olarak hizmet etti. Stanford'dan gelen paralel, tamamen insani iddia ise yarışın artık aynı anda iki kulvarda yürüdüğünün bir hatırlatması — ve matematik topluluğu her ikisini de inceleyene kadar hiçbir iddianın kesinleşmediğinin.
- #riemann-hypothesis
- #mathematics
- #lean
- #claude
- #anthropic
- #formal-verification