Arizona mahkemesi, mahkemede oynatan ölü mağdurun AI videosunun ardından yeniden ceza tayini kararı verdi

Arizona temyiz mahkemesi, yol kavgasında bir cinayetten mahkum edilen bir adamın hapis cezasını bozdu; çünkü ceza tayini duruşmasında, ölmüş mağdurun mahkemeye hitap ettiği yapay zekayla üretilmiş bir video oynatılmıştı. BBC'ye göre suç mahkumiyeti yerinde duruyor, ancak dava artık yeni bir ceza tayini için mahkemeye geri dönüyor.

Cinayet ve ilk ceza

BBC'ye göre 55 yaşındaki Gabriel Paul Horcasitas, 2021'de kırmızı ışıkta yaşanan bir karşılaşma sırasında 37 yaşındaki Christopher Pelkey'i vurup öldürmekten jüri tarafından suçlu bulundu. 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

2025'teki ceza tayini duruşmasından önce Pelkey'in ailesi, Pelkey'in yapay zekayla yeniden oluşturulmuş halinin mağdur etkisi beyanı olarak sunulan konuşmayı yaptığı bir video oynattı. Kız kardeşi Stacey Wales, geçen yıl BBC'ye ailenin bu yeniden canlandırmayı onun ses kayıtlarından, videolarından ve fotoğraflarından oluşturduğunu söyledi.

Mağdurun yapay zeka versiyonu ne söyledi

Gri bir beyzbol şapkasıyla gösterilen Pelkey'in üretilmiş benzeri birinci tekil şahısla konuştu ve onu öldüren adama hitap etti. İkilinin o gün karşılaşmış olmasının yazık olduğunu, "başka bir hayatta muhtemelen arkadaş olabilirdik" dediğini ve affa inandığını söyledi.

Ceza tayimini yöneten yargıç Todd Lang o dönemde bu teknolojiyi benimsedi. "O yapay zekayı çok sevdim, bunun için teşekkür ederim" diyerek kürsüden konuştu ve affın samimi geldiğini ekledi.

Horcasitas'ın avukatı Kristen Reller, dava yargıcının videoyu duruşmaya asla almaması gerektiği gerekçesiyle temyiz başvurusunda bulundu. Reller kararın ardından yorum yapmaktan kaçındı ve davada mağdurların avukatı Jessica Gattuso bir yorum talebine yanıt vermedi, diye aktardı BBC.

Temyiz mahkemesi ne karar verdi

Arizona Temyiz Mahkemesi savunmanın tarafını tuttu ve AI klibinin "o çizgiyi aştığına", Horcasitas'ın yeniden cezalandırılması gerektiğine hükmetti.

Çarşamba günü yayımlanan yazılı kararında mahkeme, gerçek delille sentetik tanıklık arasında keskin bir ayrım yaptı. Mahkeme, videonun gerçek bir olayı belgelemek ya da mağdurun gerçekte söylediği bir şeyi korumak yerine, "mağdurun kız kardeşinin hayal gücünden yaratılmış mağdurun ve düşüncelerinin bir tasviri" olduğunu yazdı.

Başka bir deyişle temyiz mahkemesi videoyu Pelkey'in bir kaydı olarak değil, başkası tarafından üretilip onun sesiyle dile getirilen ikna edici bir yapıt olarak ele aldı; ceza tayini yargıcı ise bunu sanki mağdurun kendi hissiymiş gibi kabul etmişti.

Neden önemli

Karar, mahkemelerin üretken yapay zekayı nasıl ele aldığına ilişkin önemli bir emsal teşkil ediyor ve teknolojinin mütevazı kaynak materyallerden bile inandırıcı video ve ses yeniden canlandırmaları üretebildiği bir döneme denk geliyor.

Dava, temyiz yargıçlarının tespit ettiği somut tehlikeyi gözler önüne seriyor: ceza tayini duruşmaları gerçek tanıklığı ve gerçek zararı tartmak içindir ve bir AI tasviri, bunları onaylayamayan, reddedemeyen veya yazamayan birinin ağzına duygusal olarak güçlü sözler yerleştirebilir. Dava yargıcının üretilmiş affı "samimi" bulması, tam da üst mahkemenin devreye girmesinin nedenidir; çünkü simüle edilmiş duygunun sonucu makul biçimde etkilemiş olması mümkündür.

Özellikle dikkat çekici olan, mahkumiyetin kendisine dokunulmamış olmasıdır. Temyiz mahkemesinin endişesi, mağdur etkisi beyanlarının ağırlık taşıdığı ceza tayimi aşamasıyla sınırlı kaldı; bu da alt mahkemelere, sempatik ve aile yapımı olsa bile AI içeriğinin orada kabul edilmediği sinyalini veriyor.

Arizona dışındaki mahkemeler için karar erken bir temyiz şablonu sunuyor: insanların ister yaşayan ister ölü olsun, yapay zekayla üretilmiş tasvirleri mevcut delil kategorilerine kolayca sığmıyor. Ses ve yüz yeniden oluşturma araçları yaygınlaştıkça yargıçlar hangi sentetik medyanın gösterilebileceğine dair açık kurallara ihtiyaç duyacak ve bu dava artık "hayır" demek için referans noktası olarak duruyor.