· kaynak The Verge
BM'de otonom silahlar görüşmeleri yalnızca konuşmaya devam etme anlaşmasıyla sona erdi
Cenevre'deki bir haftalık BM müzakereleri, Rusya, İsrail ve ABD bağlayıcı sınırlamalara direnirken, otonom silahlar için bağlayıcı kurallar üretmedi; ülkeler yalnızca seçenekleri tartışmaya devam etmeyi kabul etti.

Ne oldu
Bu hafta otonom silahlar üzerine Birleşmiş Milletler görüşmeleri için Cenevre'de toplanan diplomatlar, çabalarının somut bir karşılığını neredeyse hiç alamadan ayrıldı. The Verge'un aktardığına göre, büyük ölçüde verimsiz geçen bir haftalık müzakerenin sonucu, gelecekteki kurallara ilişkin "seçenekleri tartışmaya başlamak" anlaşması oldu; bu ifade, birçok devletin ve insani kuruluşun çabalarını desteklediği hukuken bağlayıcı çerçeveden çok uzak.
Toplantının amacı, hedefleri çeşitli özerklik dereceleriyle seçip vurabilen silah sistemleri olan, "katil robotlar" olarak anılan sistemler için uluslararası kurallar yönünde ilerleme kaydetmekti.
Bağlayıcı kuralları kim istedi, kim direndi
The Verge'un aktardığı NPR haberine göre, Cenevre Sözleşmeleri'nin koruyucusu olan Kızılhaç Uluslararası Komitesi, müzakereler başlamadan önce hukuken bağlayıcı kuralların bir yıl içinde hazırlanması çağrısında bulunarak konuyu acil olarak niteledi. Bu çağrıya BM Genel Sekreteri ve Papa Leo da destek verdi.
Bunun yerine varılan uzlaşma, ülkelere yönetmelikler önermek için yalnızca iki yıl veriyor. Hangi kuralların benimseneceğine ve bunların nasıl uygulanacağına ilişkin müzakerelerin ise bu sürenin oldukça ötesine uzanması bekleniyor. The Verge ayrıca, anlaşmanın nihai düzenlemelerin bir kısmının zorunlu rather than "isteğe bağlı" kalabilmesine alan tanıdığına dikkat çekiyor.
NPR'ye göre Rusya, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri, daha güçlü bir sonucun önündeki başlıca engeller olarak öne çıktı. Rusya, toplantının ilk gününde gündeme itiraz ederek süreci geciktirirken, Amerika Birleşik Devletleri bağlayıcı olmayan, isteğe bağlı yönergelerin tartışılması için beş yıllık bir süre önerdi.
Gerçek dünyadaki kayıpların baskısı
Cenevre görüşmelerinin bahse konu olan tarafı soyut değil. The Verge, insani kuruluşların ve bazı ülkelerin, yarı otonom silahların ve droneların Ukrayna, Gazze ve Sudan dahil olmak üzere dünyadaki çatışmalarda çok sayıda sivil ölümüne neden olduğu gerekçesiyle acil ve hukuken bağlayıcı kurallara ihtiyaç olduğu savunusunu dile getirdiğini bildiriyor.
Bu geçmiş, Kızılhaç Uluslararası Komitesi ve müttefiklerinin bir yıllık süreyi bir hedef değil aciliyet olarak çerçevelemesinin tam da nedeni: teknoloji sahada çoktan bulunuyor ve insan bedeli çoktan sayılıyor.
Neden önemli
Askeri yapay zeka geliştirmenin hızı ile çok taraflı diplomasinin hızı arasındaki uçurum büyümeye devam ediyor. Otonom ve yarı otonom sistemler aktif çatışmalarda halihazırda konuşlandırılmış durumda; ancak dünyanın bu sistemlere ilişkin yönetişim çerçevesi şimdilik yıllarla ölçülen bir zaman çizelgesinde seçenekleri değerlendirme anlaşmasından ibaret ve ortaya çıkacak sonucun kimseyi bağlayacağının garantisi yok.
Otonom silahları uluslararası insancıllık hukukuna uygunluk ve kuvvet kullanımı üzerinde anlamlı insan kontrolü gibi acil bir insani ve hukuki sorun olarak gören devletler ve kuruluşlar için Cenevre sonucu kayda değer bir geri adım. Ayrıca bu durum, büyük askeri güçlerin yükselen yeteneklere getirilecek kısıtlamalardan kaçınmak için güçlü teşviklere sahip olduğu durumlarda mutabakata dayalı BM süreçlerinin ne kadar ileri gidebileceğine ilişkin daha geniş soruları da gündeme getiriyor.
Sonuç, devam eden bir yönetişim boşluğu: askeri yapay zeka sistemleri geliştirenler düzenleyici belirsizlikle karşı karşıya ve mevcut çatışmalardaki siviller, otonom hedefleme bir savaş alanı gerçekliği haline gelmeden önce yazılmış hukuk kurallarıyla korunmaya devam ediyor.
- #autonomous-weapons
- #military-ai
- #united-nations
- #ai-regulation
- #international-law