EFF, mahkemeleri üretken yapay zeka hype'ı etrafında telif hakkı yasasını yeniden yazmaya çağırmamaya davet ediyor

Electronic Frontier Foundation, üretken yapay zeka etrafında telif hakkı yasasını yeniden şekillendirme girişimlerine karşı çıkarak, mahkemelerin kanıt yerine spekülasyona dayanarak köklü ilkelere sırtını çevirmeye zorlandığını savunuyor.

31 Ağustos'ta Deeplinks blogunda yayımlanan bir yazıda dijital haklar örgütü, ABD başta olmak üzere dava dosyalarında hak sahiplerinin, ABD Yüksek Mahkemesi'nin video kaseti döneminde uyarmış olduğu şeyi tam olarak talep ettiğini söylüyor: hype'ın tahrik ettiği dramatik bir telif hakkı genişlemesi. Yazı daha sonra Hacker News'in ana sayfasında yer buldu.

İki dava, tek teori

EFF, devam eden uyuşmazlıkların ikisinde amicus brief'i sunduğunu belirtiyor: Concord Music Group, Inc. v. Anthropic PBC ve In re Mosaic LLM Litigation. Her iki davada da hedefi, 'pazar seyreltmesi' diye adlandırdığı teori — üretken yapay zeka araçları yaratıcı piyasalara rakip eserlerden oluşan bir sel boşaltabileceği için, yalnızca bu araçları inşa etmek fair use kapsamına giremez iddiası.

EFF'ye göre bu mantık telif hakkını ters yüz ediyor. Sistem ihlali cezalandırmak için tasarlanmıştır, rekabeti değil; ve başkalarının mevcut eserler üzerine inşa etmesini teşvik eder. Örgüt, pazar seyreltmesini kabul etmenin fair use'ı ve hak sahiplerinin klişeler, türler ve üsluplar üzerinde mülkiyet iddia etmesini engelleyen diğer doktrinel sınırları içeri boşaltacağını savunuyor. Yayıncılar, EFF'nin 'sınırsız veto gücü' olarak nitelediği bir gücü elde ederler — sahip oldukları bir şeyle yarışabilecek her türlü ifade üzerinde. Bunun sonucu, yapay zeka devrede olsun ya da olmasın, halkın daha az sanatla ve daha az fikirle kalması olurdu.

Yinelenen bir panik

EFF, yapay zekaya yönelik tepkiyi tanıdık bir tarihsel örüntüye yerleştiriyor. 1980'lerde film endüstrisi isimleri evde video kaydını apokaliptik terimlerle tarif ediyordu, ancak Yüksek Mahkeme telif hakkı yasasını yeniden yazmayı reddetti ve video kaset kayıt cihazlarının zaman kaydırma gibi önemli ölçüde ihlal oluşturmayan kullanımları olduğunu belirtti. Daha da geride, besteci John Philip Sousa 1906'da player piano'ların ve gramofonların müzik bestelemeyi yok edeceğini öngörmüş, portre ressamları da fotoğraf makinesinin fırçanın yerini almasından korkmuştu. Bu çöküşlerin hiçbiri gerçekleşmedi. EFF, fotoğrafçılığın bunun yerine fotoğraf gazeteciliği gibi yeni biçimleri ve portreciliğin yeniden canlanmasını mümkün kıldığına dikkat çekiyor; bu da yeni araçların yaratmayı sona erdirmek yerine kimin yaratabileceğini genişletme eğiliminde olduğunun kanıtı.

Ölçek ve halihazırda çalışan sanatçılar

EFF iki ek ampirik argüman daha ileri sürüyor. Birincisi, büyük üretken modellerin ihlal oluşturan çıktılar üretmesinin olası olmadığını gösteren araştırmalara atıfta bulunuyor; çünkü bir model ne kadar çok veriyle eğitilirse, tek bir eğitim örneği belirli bir sonucu o kadar az etkiler. İkincisi, yapay zekanın zorunlu olarak insan yaratıcılığının yerini aldığı fikrine karşı çıkıyor ve bu teknolojiyle çalışan sanatçıları sıralıyor: Octavia Butler'ın yapay zeka destekli portresi San Francisco havalimanında sergilenen Bostonlu Nettrice Gaskins; Batı bilimkurgunu yeniden yorumlayan Hint sanatçılar Prateek Arora ve Varun Gupta; Afrofuturizm alanında çalışan Philadelphialı Alex Smith; Yugoslav İkinci Dünya Savaşı anıtları hakkında bir belgeselde üretken yapay zeka kullanan MIT mimarlık profesörü Ana Miljačiki; İran'ın Kadın Hayat Özgürlük hareketinden sesleri yükselten bir araştırma projesi; ve Disclosure ve Jai Paul gibi sanatçılarla üretken müzik inşa eden Bronze şirketi.

EFF'ye göre kimin sanatçı sayılacağına ya da hangi araçların insan yaratıcılığını beslediğine karar vermek bir mahkemenin işi değildir. Video kaset kayıt cihazı gibi büyük dil modelleri de genel amaçlı araçlardır; etkileri geniş kapsamlı, yıkıcı ve bazıları için zararlı potansiyel taşısa da örgüt, telif hakkı yasasını çarpıtmanın bu zararları ele almak için yanlış bir araç olduğunu savunuyor.

Neden önemli

EFF'nin aktif olduğu davalar, üretken modelleri eğitmenin ve kullanıma sunmanın fair use kapsamına girip girmediğinin belirlenmesine yardımcı olacak — bu soru her yapay zeka geliştiricisi ve eseri açık webde yer alan her yaratıcı için sonuçları olan bir soru. Mahkemeler pazar seyreltmesi teorisini benimserse, telif hakkı sınırlı bir yaratım teşvikinden, köklü oyuncuların yapay zeka destekli olsun ya da olmasın her rakip teknolojiye karşı çekebileceği bir kaldıraça dönüşebilir. EFF'nin argümanı tersi bir sonuçtan yana: telif hakkının mevcut sınırlarını olduğu gibi koruyun ve yeni piyasaların, kendilerinden önce her yıkıcı teknolojiye uygulanmış aynı kurallar altında gelişmesine izin verin.