EuroHPC, hesaplama, QKD ve testi kapsayan altı kuantum çağrısında 119 milyon euro açtı

HPCwire'ın haberine göre EuroHPC Ortak Girişimi (EuroHPC JU), Avrupa'da kuantum teknolojilerini hızlandırmak için toplam 119 milyon euro değerinde altı fon çağrısı açtı. Altı çağrının tamamı 13 Ağustos 2026'da açıldı ve 17 Kasım 2026 saat 17:00 CET olmak üzere tek bir başvuru son tarihi paylaşıyor; başarılı projelerin Horizon Europe programı kapsamında üç buçuk yıl sürmesi bekleniyor.

Üç platform çağrısı bin kübitli makinelere odaklanıyor

Çağrıların yarısı, her biri 20 milyon euro fonla desteklenen, birbiriyle rekabet eden üç fiziksel platform genelinde kuantum hesaplama donanımını hedefliyor.

Hapsedilmiş iyon çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-TIPT-09), entegre kriyojenik, gelişmiş hata düzeltme ve standartlaştırılmış arayüzlerle inşa edilen, tek tek adreslenebilir 1.000'den fazla fiziksel kübite sahip tam yığın (full-stack) bir kuantum bilgisayar istiyor. Ortaya çıkacak makinenin klasik HPC sistemlerine bağlanması ve bulut platformları üzerinden erişilebilir olması gerekiyor.

Süperiletken çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-SPT-10), çiplet teknolojisine dayanan, uzun tutarlılık süreleri, hızlı okuma ve hata düzeltme için tasarlanmış, en az 1.000 adreslenebilir fiziksel kübitli bir kuantum işlemci arıyor. Çipin kendisinin ötesinde, fonlanan çalışmanın soğutma altyapısını, kontrol elektroniklerini ve yazılımı kapsaması gerekiyor ve kuantum bileşenleri için Avrupa tedarik zincirleri oluşturmaya katkı sağlaması bekleniyor.

Nötr atom çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-NAPT-11) ölçek açısından en iddialı olanı; simülasyon için 10.000 nötr atomlu ve hesaplama için 1.000 fiziksel kübitli programlanabilir platformlar, ayrıca 10.000 fiziksel kübite doğru güvenilir bir yol istiyor. Ayrıca yüzde 99'un üzerinde işlem doğruluğu, hata azaltma ve düzeltme teknikleri ile enerji ve sağlık gibi sektörlerde kuantum üstünlüğü gösterimleri talep ediyor.

Kuantum güvenli iletişimler en büyük tek bütçeyi aldı

Yeni nesil QKD çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-NQKD-12), 24 milyon euro ile en büyük payı taşıyor. Kuantum anahtar dağıtımı (QKD), dinlemeyi tespit etmek için kuantum mekanik etkilerini kullanır; çağrı, metropol mesafelerinde 1 Mbps üzerindeki anahtar hızlarını ve bölgesel ölçekte 300 km'yi aşan operasyonel ağ kapsamını hedefliyor.

Çağrı ayrıca, saf QKD'nin ötesine geçen ve onu post-quantum kriptografiyle birleştiren kriptografik çerçeveler ile mevcut klasik ve optik ağlara entegrasyon istiyor. Gösterimlerin EuroQCI altyapısının dışında, enerji şebekelerini, bulut depolamayı ve endüstriyel kontrol sistemlerini koruyarak yapılması bekleniyor; telekom sınıfı gereksinimleri karşılamak için sanayi ve ulusal ağ operatörlerinin de süreçte yer alması hedefleniyor.

Test ve üretim altyapısı portföyü tamamlıyor

İki altyapı çağrısı paketi tamamlıyor. Kuantum test çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-QTI-13, 20 milyon euro), işlemcileri, sensörleri ve fotonikleri kapsayan dağıtık test tesislerinden oluşan, Avrupa çapında açık erişimli bir ağ; birlikte çalışabilir test metodolojileri; KOBİ'ler ve girişimlere yönelik sertifikasyon hizmetleri ile uzaktan test yürütme ve veri yönetimi için dijital bir platform kuracak.

Deneysel pilot hatları çağrısı (HORIZON-JU-EUROHPC-2026-QEXP-14, 15 milyon euro), akademik kuantum araştırmaları ile CHIPS JU'nun yerleşik pilot hatları arasında köprü kurmayı amaçlıyor. Qu-Pilot markasıyla yürütülecek eylem, teknoloji hazırlık seviyeleri 4 ila 6 arasındaki donanımı hedefliyor; bu kapsamda işlemciler, sensörler ve kriyo-uyumlu paketleme yer alıyor; tekrarlanabilir üretim, kalite güvencesi ve sertifikasyon yollarına vurgu yapılıyor.

Neden önemli

119 milyon euroluk paket, Avrupa'nın tek bir kuantum hesaplama yaklaşımına bahse girmediğini, donanım modlarını çeşitlendirerek ilerlediğini gösteriyor: hapsedilmiş iyon, süperiletken ve nötr atom platformlarının her biri eşit fon alırken, kuantum iletişimlere tek bir hesaplama çağrısından daha fazla pay ayrılıyor. Bulut erişilebilirliği ve klasik HPC ile entegrasyona yönelik yinelenen gereksinimler, EuroHPC'nin kuantum işlemcileri bağımsız makineler olarak değil, karma bir altyapı içindeki hızlandırıcılar olarak gördüğüne işaret ediyor. En az bunun kadar önemli olan, Avrupa tedarik zincirleri, standartlar ve sertifikasyon çevresine bağlı koşullar; bu, makinelerin yanı sıra bir üretim üssü oluşturmayı amaçlayan bir sanayi politikası hamlesi. Altı çağrıdan herhangi biriyle ilgilenen ekiplerin önerilerini sunmak için 17 Kasım 2026'ya kadar süreleri var.