· kaynak Hacker News – Front Page (native)
IANA'nın example.com alan adına on yılların en büyük değişikliği: çok dilli yeniden tasarım
IANA'nın dokümantasyon için ayırdığı example.com, artık JavaScript ile altı dil arasında dönüyor; IANA, otomatik trafikten kaynaklanan bant genişliğini azaltmak için sayfayı ikiye böldü.

28 Eylül 2026'da ne değişti
Internet Assigned Numbers Authority (IANA) tarafından dokümantasyon için ayrılan example.com alan adı, 28 Eylül 2026'da DebugBear'ın "on yılların en büyük yeniden tasarımı" diye nitelediği değişikliğe uğradı. O tarihe kadar sayfa statik ve yalnızca İngilizce bir belgeydi. Artık altı dil — İngilizce, Arapça, Çince, Fransızca, Rusça ve İspanyolca — arasında dönüyor ve JavaScript tarafından yönlendirilen beş saniyelik döngüyle her seferinde farklı bir dil gösteriliyor.
Metin de sadeleştirildi. İngilizce metin artık alan adının izin almaya gerek olmadan dokümantasyon örneklerinde kullanılabileceğini belirtiyor ve bunun bir hizmet olmadığı, test veya izleme amacıyla güvenilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Script ayrıca sayfaya bir SVG kitap simgesi ekliyor.
Animasyon nasıl çalışıyor
DebugBear'ın açıkladığı gibi dil değişimi basit bir içerik takası değil. Mesajın her karakteri kendi span elementine sarılıyor ve her span, bir öncekinden biraz daha büyük bir CSS transition-delay değeri alıyor. Opaklık animasyonunun kendisi yalnızca 0,4 saniyelik bir geçiş olsa da, kademeli gecikmeler her karakterin biraz farklı bir anda sönmesini sağlıyor ve bir dil diğerine dönüşürken metin üzerinde bir dalga etkisi yaratıyor.
IANA'nın gerekçesi
DebugBear'a yaptığı açıklamada IANA, sitedeki aralıklı değişikliklerinin genellikle hizmet maliyetini oluşturan bant genişliğini azaltmak ya da kullanışlılığını artırmak amacıyla yapıldığını söyledi. Alan adına yoğun şekilde erişildiği için bant genişliği önemli bir unsur: son değişiklik, sayfayı ek içeriği taşıyan ayrı bir JavaScript dosyasıyla desteklenen daha temel bir belgeye böldü. Siteye yapılan trafiğin çoğu otomatik olduğundan ve JavaScript dosyasını çekmediğinden, toplam veri ihtiyacı düşüyor.
IANA ayrıca alan adının amacını yineledi. Alan adı, talimatlardaki örneklendirme amacıyla kullanılan dokümantasyon için var; örnek girdileri özelleştirmeden örnek yapılandırma dosyalarını yapıştıran kişilerden kaynaklanan bazı dolaylı trafik de mevcut. Ancak alan adı erişilebilirlik testi için genel amaçlı bir uç nokta olarak tasarlanmamıştı ve sunucuda bir HTTP hizmeti bulunması yönünde bir zorunluluk da yok — IANA web sayfasını bir nezaket olarak işletiyor.
Yirmiyi aşkın yıllık tarih
DebugBear'ın alıntıladığı Wikipedia'ya göre example.com, 1 Ocak 1999'da yayına girdi. Wayback Machine'deki en eski kayıt olan 20 Ocak 2002 tarihli görüntü, köşede ICANN logosu bulunan, Apache 1.3.22 ile sunulan tablo tabanlı bir düzen gösteriyor. Ziyaretçilere tarayıcılarına örnek bir alan adı yazdıklarını bildiren o tanıdık metin Mart 2002'de geldi ve ayrılmış üst ve ikinci seviye alan adlarını kapsayan RFC 2606 belgesine giden bağlantı Şubat 2003'te eklendi.
Sayfa ardından yıllarca büyük ölçüde aynı kaldı. example.edu temmuz 2010'da açılış sayfasına katıldı ve Ocak 2011'den itibaren bir süre IANA'nın kendi web sitesine yönlendirme yapan example.com, Temmuz 2013'te EdgeCast içerik dağıtım ağı üzerinden yeniden kendi sayfasını sunmaya başladı; birçok geliştiricinin hatırladığı yuvarlatılmış kart tasarımı da bu dönemde geldi. 2019'daki güncelleme düzeni korudu ama yazı tipi yığınını daha fazla yedek yazı tipiyle modernleştirdi ve metinlerde küçük değişiklikler yaptı.
Altyapı ise daha yakın zamanda değişmeye devam etti. Server başlığı, EdgeCast — Limelight Networks tarafından satın alınmasının ardından Edgio adını aldı — Chapter 11 iflas sürecinden geçerken ve Akamai belirli müşteri sözleşmelerini satın alırken, Ocak 2025 civarında kayboldu. Ekim 2025'te gelen yeniden tasarım kartı kaldırdı, HTML'i küçülttü ve bağlantı metnini "Learn more" olarak değiştirdi. Aralık 2025'te site Cloudflare arkasına taşındı ve Haziran 2026'daki bir ince ayar, tarayıcıların gereksiz yere /favicon.ico istemesini önlemek için boş bir data-URI favicon ekledi.
DebugBear ayrıca kendi çalışma süresi izleme verilerinin example.com sunucusunun zaman zaman yanıt veremediğini gösterdiğini — bu da sayfanın kendisine bağımlı olunmaması yönündeki yeni uyarısını destekliyor.
Neden önemli
example.com sektör genelinde dokümantasyonlara, eğitim materyallerine, örnek yapılandırma dosyalarına ve test düzenlerine gömülü durumda; bu yüzden yalnızca görünüşe dair bir değişiklik bile geniş yankılar uyandırıyor. Sayfaya bilerek ya da bir örnek URL hiç özelleştirilmediği için düşen herkes, artık ezberledikleri statik yer tutucu yerine animasyonlu, çok dilli bir sayfayla karşılaşıyor.
Daha somut olarak, temel HTML sayfası ile JavaScript ile teslim edilen içerik arasındaki ayrım otomatik istemcilerin aldığını değiştiriyor: sayfayı çekip ayrıştıran bir script, artık bir insan ziyaretçinin tarayıcıda gördüğünden daha yalın bir belge alıyor. Ve IANA'nın açıklaması işletim sözleşmesini netleştiriyor — alan adı bir dokümantasyon nezaketi, bir izleme uç noktası değil — bu da example.com'u hâlâ bağlantı ya da çalışırlık kontrolü olarak kullanan tüm araçlar için önemli.
- #iana
- #example-com
- #domains
- #web
- #javascript