deniz.in

Piyasalar

Hava durumu

Hava durumu yükleniyor

· kaynak dev.to (home feed)

IOSCO uyarıyor: Bankalar ve blockchain'ler yavaş ve maliyetli post-quantum kriptografi geçişiyle karşı karşıya

IOSCO'nun 63 sayfalık raporu, henüz mevcut şifrelemeyi kırabilecek bir quantum bilgisayarı bulunmadığını, ancak post-quantum geçişin yıllar süreceğini, yüksek maliyetli olacağını ve blockchain'leri en çok etkileyeceğini belirtiyor.

IOSCO uyarıyor: Bankalar ve blockchain'ler yavaş ve maliyetli post-quantum kriptografi geçişiyle karşı karşıya

Regülatörler alarmı çalıyor

19 Kasım'da, menkul kıymetler regülatörlerinin küresel platformu olan International Organization of Securities Commissions (IOSCO), quantum computing'i finansal piyasalar için "orta ve uzun vadede önemli bir siber güvenlik sorunu" olarak nitelendiren 63 sayfalık bir rapor yayımladı. Rapora ilişkin bir dev.to analizi temel mesajı özetliyor: finans dünyası hazırlıksız ve post-quantum kriptografiye geçiş, kripto endüstrisinin genellikle varsaydığından daha uzun sürecek ve daha pahalıya mal olacak.

Özellikle rapor, bugünün şifrelemesini kırabilecek bir quantum bilgisayarının var olduğunu iddia etmiyor — tam tersine, böyle bir makine olmadığını belirtiyor. Endişe, geçişin kendisiyle ilgili: bu süreç yıllar sürecek, firmaların çoğu henüz yeni başlamış durumda ve değişime kasıtlı olarak direnecek şekilde tasarlanmış sistemler olan açık blockchain'ler, en zorlu geçişle karşı karşıya.

İmzalar 35 kat büyüyor

Bugün Bitcoin, Ethereum veya Solana'daki bir elliptic-curve imzası 64 byte — bir kullanıcının fonların sahibi olduğunu ve her işlemi yetkilendirdiğini gösteren kanıt. Post-quantum替代 yazılımı ML-DSA-44 ise dev.to analizine göre yaklaşık 2.420 byte'luk, yani 35 ila 40 kat daha büyük imzalar üretiyor. Bir blockchain'de her byte tüm node'lara kopyalanır, süresiz olarak saklanır ve fee'lerle ödenir; dolayısıyla imza boyutunun 35 kat artması, bir ağın ekonomisini yeniden şekillendirir. IOSCO, Nisan'da yapılan bir Solana testnet deneyine atıfta bulundu; bu deneyde quantum'a dayanıklı imzaların devreye alınması throughput'u yaklaşık yüzde 90 düşürmüştü.

Blockchain'ler neden en çok zorlanıyor

Bir banka, prensipte tedarikçilerine bir algoritmayı değiştirmeleri talimatını verebilir. Bir açık blockchain'in ise merkezi bir otoritesi yoktur: çekirdek kriptografiyi değiştirmek, binlerce bağımsız node operatörünü, cüzdan geliştiricilerini, borsaları ve kullanıcıları koordine etmek anlamına gelir; çoğunun buna zorlanmadığı sürece harekete geçme nedeni yoktur. IOSCO, blockchain geçişinin "yavaş ve parça parça" olabileceği uyarısında bulunarak Ethereum, Solana ve Tron'u örnek verdi; ancak bu mantık, elliptic curve ile imzalayan her zincir için geçerli. dev.to'daki yazar ayrıca, açık anahtarları ifşa olmuş adreslerde kalan fonlara ilişkin çözümsüz bir tartışmaya dikkat çekiyor: bir taraf, bir quantum bilgisayarı bunları çalmadan önce bu fonların dondurulması veya yakılması gerektiğini savunurken, diğer taraf hiç kimsenin kullanıcılara kendi coin'lerini harcamayı durduramayacağı konusunda ısrar ediyor.

Solana en ileri durumda

dev.to analizine göre Solana'nın en somut planı var ve bu plan üç parçadan oluşuyor: kullanıcılar için yeni imzalar, validator'lar için yeniden tasarlanmış bir consensus sistemi ve mevcut cüzdanları taşıma yolu. Boyut nedeniyle ML-DSA yerine Falcon'u seçti — Falcon-512 imzaları 666 byte; bu, bugünkü 64 byte'ın hâlâ on katı ama ML-DSA'nın 2.420 byte'ının çok altında — ve Solana'nın iki client ekibi olan Anza ile Jump Crypto'nun Firedancer'ı bağımsız olarak aynı tercihe vardı. Solana Foundation, Nisan'da geçiş etkinleştirildiğinde ağ performansının "anlamlı bir etkide bulunmasının beklenmediğini" söyledi; bu iddia hâlâ kanıtlanmayı bekliyor.

Consensus daha zorlu bir sorun. Solana, Ekim'de Alpenglow'u etkinleştirdi ve validator oylarını kompakt aggregate imzalar halinde paketleyerek nihai kesinlik (finality) süresini yaklaşık 12,8 saniyeden kabaca 150 milisaniyeye indirmeyi hedefliyor — ve bu verimliliğe ulaşan post-quantum bir aggregate imza henüz yok. Anza araştırmacıları Temmuz'da Quantumglow'u yayımladı; bu yeniden tasarım imzaları mümkün olduğunca ortadan kaldırıyor ve Ax adlı hash tabanlı bir şemaya dayanıyor. Ayrıca Ocak 2025'te tanıtılan, isteğe bağlı Winternitz Vault, hash tabanlı tek kullanımlık imzalarla SOL'ları koruyor. Bunların hiçbiri henüz mainnet'te canlı değil.

Regülatörler uzlaşıyor

IOSCO, kriptografik olarak anlamlı bir quantum bilgisayarını 2030 ile 2035 arasına yerleştiren muhafazakâr tahminlere atıfta bulundu; kendisine danışılan bazı sektör temsilcileri ise firmaları, olasılıkla AI tarafından hızlandırılabilecek şekilde beş yıl içinde gelmeye hazır olmaya çağırdı. Anlaşmazlığın kendisi de sorunun parçası: 2035'te gelmesi, şimdi başlamayı ihtiyatlı görünce kılar; 2030'da gelmesi ise geç kalınmış gösterir. Bu arada "harvest now, decrypt later" saldırıları, bugün ele geçirilen verilerin — kredi belgeleri, birleşme kayıtları, özel mesajlar — makine var olduğunda şifresinin çözülebileceği anlamına geliyor; bir Alman merkez bankacısı aynı hafta içinde 14 yıllık bir maruziyet penceresini örnekledi.

İngiltere'de Bank of England, FCA ve PRA, IOSCO raporuyla aynı gün ortak bir kılavuz yayımlayarak firmalara savunmasız sistemleri haritalandırmasını, değişim planları hazırlamasını ve tedarikçileri denetlemesini söyledi. Hong Kong'un HKMA'sı, bankacılık sektörünü kendi hazırlık endeksinde 10 üzerinden 2,3 puanla derecelendirdikten iki haft sonra aynı şeyi yaptı.

Yeni bir uyarı: "quantum washing"

Rapor, dev.to'daki yazarın daha önce bir regülatörden görmediği bir uyarı da içeriyor: "quantum washing", yani tedarikçilerin quantum ürünlerinin yapabildiklerini abartması. Uyarı, bu tür iddiaların zaten piyasayı doldurmuş olmasından kaynaklanıyor — ML-KEM uygulayan bir kütüphane veya bir pilot çalışma hakkında basın açıklaması, anahtarları güvenli yapmaz. Bir sistemin bir köşesinde post-quantum bir algoritma kullanmak, sistemin bütünüünün yetenekli bir quantum makinesinden kurtulup kurtulamayacağı hakkında pek bir şey söylemez ve endüstrinin büyük bölümü bu mesafeyi henüz kapatmış değil.

Neden önemli

Rapor, quantum riskini spekülatif bir gelecek olayından bugünün bütçeleme ve mühendislik sorununa dönüştürüyor. Ele geçirilen veriler daha sonra çözülebileceği için, fiili son tarih bir quantum bilgisayarının ne zaman geleceği değil, her sırrın ne kadar süre sır olarak kalması gerektiğidir — ve IOSCO'nun 2030–2035 penceresi fazla pay bırakmıyor. Bankalar, İngiltere ve Hong Kong regülatörlerinin artık açıkça talep ettiği, yıllar sürecek kriptografik envanter ve tedarikçi revizyonuyla karşı karşıya. Blockchain'ler ise yapısal bir şeyle karşı karşıya: throughput'u boğan ve fee'leri yükselten imza şişmesi, ayrıca hiç göç etmeyecek fonlara ilişkin çözümsüz yönetişim sorunu. Regülatörik soru, hazırlanıp hazırlanılmayacağından firmaların neden hâlâ başlamadığına kaydı.

  • #quantum-computing
  • #cryptography
  • #blockchain
  • #regulation
  • #security

İlgili yazılar