deniz.in

Piyasalar

Hava durumu

Hava durumu yükleniyor

· kaynak Hacker News – Front Page (native)

Kanada'da endemik bulaşın geri dönmesiyle Amerika kıtası kızamık eradikasyonu statüsünü kaybetti

PAHO, bölgedeki vakaların bu yıl 30 kat artması ortasında, Kanada'da endemik bulaşın yeniden başlamasının ardından Amerika kıtasının kızamık eradikasyon doğrulamasını geri çekti.

Kanada'da endemik bulaşın geri dönmesiyle Amerika kıtası kızamık eradikasyonu statüsünü kaybetti

Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO), 10 Kasım 2025'te Amerika Kıtası Bölgesi'nin endemik kızamık bulaşından arî olma doğrulamasını kaybettiğini açıkladı — dünyada bu statüyü ilk ve iki kez kazanan bölgeydi.

Bu geri dönüşü tetikleyen Kanada oldu: Ekim 2024'te başlayan bir salgın virüsü on iki aydan uzun süre dolaşımda tutarak yeniden tesis edilmiş endemik bulaş tanımını karşıladı. PAHO'ya göre bölgedeki diğer tüm ülkeler eradikasyon statülerini koruyor.

Karar nasıl alındı

Kararı, PAHO'nun Kızamık, Kızamıkçık ve Konjenital Kızamıkçık Sendromu Eradikasyonu Bölgesel İzleme ve Yeniden Doğrulama Komisyonu verdi; komisyon, 4-7 Kasım 2025 tarihleri arasında Mexico City'de yapılan toplantıda bölgesel epidemiyolojik tabloyu inceledi. PAHO Direktörü Jarbas Barbosa komisyonun sonucunu kabul etti ve bu kaybı hâlâ tersine çevrilebilecek bir geri dönüş olarak niteledi; bölgenin daha önce iki kez kızamık bulaşını durdurduğunu ve siyasi irade, sınırlar arası iş birliği ve istikrarlı yüksek aşılama ile bunu üçüncü kez başarabileceğini vurguladı.

Salgının rakamlarla görünümü

7 Kasım 2025 itibarıyla PAHO, on ülkede toplam 12.596 doğrulanmış kızamık vakası kaydetti — bu, 2024'e kıyasla kabaca otuz katlık bir artış. Bu enfeksiyonların yaklaşık %95'i Kanada, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yoğunlaşıyor.

Virüs bu yıl şimdiye kadar 28 kişiyi öldürdü: 23'ü Meksika'da, üçü ABD'de ve ikisi Kanada'da. Aktif salgınlar Kanada, Meksika, ABD, Bolivya, Brezilya, Paraguay ve Belize'de sürüyor; bunların çoğu, ithal vakalarla başlayıp yerel olarak yayılan salgınlar.

PAHO, vakalar %89'unun aşısız ya da aşı durumu bilinmeyen kişilerden oluştuğunu bildiriyor. En çok etkilenen grup bir yaşından küçük bebekler, onları bir ile dört yaş arası çocuklar izliyor.

Kanada'daki salgın Ekim 2024'te New Brunswick'de başladı ve ülke geneline yayılarak 5.000'den fazla doğrulanmış vaka oluşturdu. Vaka sayıları şimdi düşüyor, ancak bulaş Alberta, Britanya Kolumbiyası, Manitoba ve Saskatchewan'da sürüyor.

Aşılanma oranı zayıf halka

Kızamık agresif yayılıyor — PAHO'ya göre enfekte bir kişi virüsü 18 kişiye kadar bulaştırabiliyor — ve ağır vakalarda zatürre, ensefalit, körlük ve ölüm görülebiliyor. Kuruluş, aşının son 25 yılda Amerika kıtasında altı milyondan fazla ölümü önlediğini, son elli yılda ise tahminen 15 milyon ölümü önlediğini belirtiyor.

Ancak aşılanma oranı koruyucu düzeylerin oldukça altında. 2024'te kızamık-kabakulak-kızamıkçık (MMR) aşısının ikinci dozunun bölgesel ortalaması %79'da kaldı; salgınların yerleşmesini önlemek için gereken oran ise %95. İlk dozda %95'e ulaşan ülke sayısı yalnızca %31, ikinci dozda bunu başaran ise sadece %20.

Geri dönüş yolu

Bölgenin bu ilk geri dönüşü değil. Venezuela 2018'de, Brezilya 2019'da eradikasyon statüsünü kaybetti ve bölge, koordineli eylemle statüsünü 2024'te geri kazandı. Bu unvanı yeniden elde etmek için aşılamaya, sürveyansa ve salgın müdahale verilerine dayandırılarak en az on iki ardışık ay boyunca endemik bulaşın olmadığının gösterilmesi gerekiyor.

Kanada şimdi PAHO'nun bölgesel çerçevesi kapsamında, aşılamayı artırmaya, sürveyansı güçlendirmeye ve şüpheli vakalara hızlı yanıt vermeye odaklanan bir eylem planı sunacak ve hayata geçirecek. PAHO Meksika, Arjantin ve Bolivya'ya uzman gönderdi; Belize, Brezilya ve Paraguay'daki riski de izliyor.

Doğrulama komisyonu ayrıca ülkeleri elektronik aşılama kayıtlarını genişletmeye, laboratuvar sürveyansını yeterli fon ve personelle sürdürmeye, döküntünün başlamasından sonraki ilk üç gün içinde negatif IgM antikor sonucu veren şüpheli vakaları PCR testiyle çözmeye ve salgınların kapanışını resmî olarak belgelemeye çağırıyor.

Neden önemli

Eradikasyon statüsünü kaybetmek yalnızca sembolik değil. Bölgesel veriler kızamığın tam olarak nerede tutunacağını gösteriyor: aşılanma oranı düşük nüfuslar ve en yüksek bedeli en küçük çocuklar ödüyor. Anlaşılan o ki eradikasyon kalıcı bir ödül değil, süregiden bir sorumluluk — her ülke tarafından topluca taşınır ve bölgede herhangi bir yerde oranlar düştüğünde yitirilir. Komisyonun önerileri ayrıca modern salgın kontrolünün ne kadar gösterişsiz altyapıya bağımlı olduğunu netleştiriyor: aşılama kayıtları, laboratuvar ağları ve sürveyans verileri. Barbosa'nın argümanı, üçüncü bir eradikasyon için araçların zaten mevcut olduğu; açık sorunun ise ülkelerin her boşluğu değerlendiren bir virüsü geçebilecek kadar hızlı aşılamayı artırıp artıramayacağı.

  • #public-health
  • #measles
  • #vaccination
  • #canada
  • #infectious-disease