Microsoft, Copilot runtime'ını yapay zekâ agent'larıyla yaklaşık 120.000 dolara Rust'a taşıdı

Göç süreci

Microsoft, GitHub Copilot'ı çalıştıran runtime'ı baştan sona Rust ile yeniden yazdı ve The Register'ın haberine göre işin büyük bölümünü yapay zekâ agent'ları yaptı. Bu çaba, yaklaşık 120.000 dolarlık yapay zekâ token kullanımına ve bir geliştiricinin üç haftalık zamanına mal oldu. Süreci belgeleyen Microsoft Distinguished Engineer Stephen Toub, agent odaklı yaklaşımı büyük ölçüde başarılı buldu; The Register, aynı projenin elle yapılsaydı yıllar süreceğini ve milyonlarca dolara mal olacağını belirtiyor.

Göç süreci modül modül ilerledi ve 14,5 hafta boyunca 135'ten fazla release'e yayılarak günde yaklaşık 1,3 port pull request hızında gerçekleştirildi. Agent'lar 430.000 satır TypeScript'i 800.000 satır üretim Rust koduna dönüştürdü. Port sırasında bilinçli olarak basit bir yol izlendi: TypeScript modülleri, runtime'ın yapısını değiştirmeden, her biri kendi durumuna göre tek tek Rust modülleriyle değiştirildi. Optimizasyon çalışması bundan sonraki aşamada gelecek.

Performans kazancı

The Register, runtime'ın paylaşımlı bir client ve 100 eş zamanlı pipeline kullanarak 1.000 tek turlu oturum yaşam döngüsünü ne kadar hızlı tamamladığını ölçen bir benchmarka atıf yapıyor. Orijinal TypeScript uygulaması saniyede 7,55 yaşam döngüsü tamamladı; süreç içi (in-process) çalışan Rust ise saniyede 120 tamamladı; bu, ilgili iş yükünde 15,9 katlık bir hızlanma demek. Bellek kullanımı da benzer bir tablo çiziyor: 10 client'tan oluşan bir agent grubu TypeScript altında 1.383 MB, Rust altında ise 126 MB bellek tüketi. Rust sürümü ayrıca tamamlama işlemini süreç içinde hallediyor; TypeScript ise bunun için harici arka plan süreçleri başlatmayı gerektiriyordu.

Toub kararı dar bir çerçevede değerlendirerek, projenin "büyük her TypeScript programının Rust'a dönüştürülmesi gerektiği iddiası olmadığını" yazdı. Ekibin gereksinimleri — C ABI üzerinden gömme, düşük başlangıç ve kararlı durum yükü, öngörülebilir kaynak kullanımı — Rust'a işaret eden şeylerdi.

Runtime'ın erişimi GitHub'ın çok ötesine uzanıyor: Copilot CLI'yi, Copilot uygulamasını, SDK'yı ve GitHub Copilot cloud agent'ı destekliyor; VS Code, Visual Studio, Excel, Outlook, PowerPoint ve diğer birçok Microsoft bulut servisinde ortaya çıkıyor.

Agent'lar nasıl davrandı

Oldukça uygun bir biçimde, proje Copilot'ı yeniden yazmak için Copilot kullanıldı ve Toub'un adını andığı GPT-5.6 Sol ile Claude Opus 4.8 gibi çeşitli LLM'lerden, her modelin güçlü yönlerine göre görevlere uygun olanlarla yararlanıldı.

Toub, beklentilerin aksine iki davranış tanımladı. Birincisi, agent'lar kod yazmaktan çok daha fazla zamanı bilgi toplamakla geçirdi; bu ölçekte çalışma, yapay zekânın durmadan kod ürettiği yaygın imgenin aksine, yinelemeli bir araştırmaya benziyordu: mevcut durumu incele, bir hipotez kur, hedefli bir değişiklik yap ve tekrarla. İkincisi, oturumlar sık sık birbiriyle etkileşim kurdu. En zorlu dönüşüm olan, runtime'ın tüm bölümlerine dokunan 30.000 satırdan fazla session.ts dosyası, bir port oturumunun tamamlaması 25 saat sürdü. Oturum, 56 dakikalık bir dokümantasyon okuması ve 122 araç çağrısıyla açıldı; ardından her biri kendi worktree'sine ve agent'ına sahip 15 alt oturum başlattı. Yerleşik bir orkestrasyon becerisi kullanarak bir oturum, diğer aktif oturumları tespit etti ve çakışan görevleri olanlara eşgüdüm istemek için mesaj gönderdi.

Derlemek doğruluk demek değil

Sonuç kusursuz değildi. The Register'a göre yöneticiler, port öncesi çalışan ama sonrasında çalışmayan birkaç düzine gerilemeyle boğuşmak zorunda kaldı. Toub bunları belirsiz semantik ve davranışlara, branch sapmalarına, hiç taşınmayan özelliklere ve yeni koddaki davranış farklarına bağladı. Kesin çıkarımı şuydu: "derliyorsa doğrudur" yaklaşımını bir doğrulama yöntemi olarak görmek ancak şaka olarak işe yarar.

The Register, projeyi benzer bir çabayla yan yana koyuyor: Bun'un yaratıcısı Jarred Sumner, Anthropic'e ait JavaScript runtime'ı ve araç setini — yaklaşık 535.000 satırlık Zig kodunu — neredeyse tamamen Claude agent'larıyla, 165.000 dolarlık token maliyetiyle Rust'a taşıdı. 30 Temmuz itibarıyla deneysel Rust portu, Bun'un mevcut testlerinin yüzde 99,8'ini Linux x64 glibc üzerinde geçiyordu; kararlı sürümler ise hâlâ Zig kod tabanından yayınlanıyor. Montréal'deki RustConf'te danışman Lisa Crossman, Rust derleyicisini bir kâhin gibi görmeye karşı uyardı; Rust'ın bir agent'ın bellek güvensiz kod yazmasını engellediğini ama "agent'ın yanlış programı doğru şekilde yazmasını engellemediğini" belirtti.

Neden önemli

Bu, agent odaklı kod göçüne ilişkin en büyük kamuya açık veri noktalarından biri: Microsoft'un portföyüne geniş şekilde gömülü üretim bir runtime, yıllar sürecek ve milyonlarca dolara mal olacak bir elle taşıma çabası yerine, yaklaşık 120.000 dolarlık token maliyetiyle yeniden yazıldı. Bu, agent'ların aylar boyunca süren büyük bir refactor'ı — okuyarak, hipotez kurarak, eşgüdüm sağlayarak ve doğrulayarak — sürdürebildiğini gösteriyor. Gerilemeler ise vazgeçilmez uyarıyı oluşturuyor: Rust derleyicisi bellek güvenliği garanti eder, semantik eşdeğerliği değil; dolayısıyla bir portun, yerine geçtiği kod gibi davrandığının gerçek tek kontrolü insan incelemesi olmaya devam ediyor. Benzer bir göçü düşünen her ekip, doğrulamaya üretim kadar ağır bir bütçe ayırmalı.