Paul Ford'un TinyLittleOffice'u, zengin uygulamalar için tarayıcının artık fazlasıyla yeterli olduğunu savunuyor

Bir URL içinde yaşayan ofis paketi

Geçen hafta ftrain.com'un yazarı ve danışmanı Paul Ford, tinylittleoffice.com'u yayına aldı: merkezinde bir numara bulunan küçük, kasıtlı olarak eski usul bir ofis paketi; belgeler bir sunucuda değil, doğrudan URL'nin içinde saklanıyor. "The Web Is More Than Enough" başlıklı denemesinde Ford, projenin beklenenden çok daha geniş bir kitle bulduğunu bildiriyor. Trafiği ücretsiz Cloudflare planını zorladı; ödeme kartı ekledikten sonra, kendi ifadesiyle, birkaç yüz bin kişinin siteye bakmaya geldiğini söylüyor. The Register haberi ele aldı ve paket kısa süreyle Product Hunt'un ilk onuna girdi. Tepkiler tanıdık hatlar boyunca bölündü: Hacker News yorumcuları projeyi anlamsız bulduğunu söylerken, GitHub kullanıcıları feature request açtı. Ford, projenin küçük adımlarla desteklenmeye ve geliştirilmeye devam edeceğini belirtiyor.

Lansmanın altındaki iddia

Denemenin asıl konusu platform. Ford'un argümanı şu: tarayıcı uzun zamandır güçlü bir uygulama yazılımı, ama bu güce ulaşmanın maliyeti artık neredeyse her gün düşüyor gibi görünüyor. Kendi tahminine göre, ofis paketine uzun bir bülten yazısına harcayacağının kabaca iki katı emek koydu — ve trafik patlamasından sonra bile Cloudflare faturası fiilen sıfıra yakın çıktı.

Modern bir tarayıcının içinde ne olduğunu göstermek için Ford, birçok geliştiricinin adını bildiği ama azının derinlemesine keşfettiği yetenekleri sayıyor: güvenlik işleri için Web Crypto API, yerel hızın yakınına ulaşmak için WebAssembly, 2D ve 3D grafik için WebGL, ses için Web Audio API, PDF'lerle çalışmak için PDF.js ve bir belgenin bilgisayarda yapabileceklerinin çoğunu temsil etme yeteneğiyle HTML. TinyLittleOffice'un kendisi, New York City'nin en yaygın dillerine denk gelecek şekilde seçilmiş 21 dilde yayına girdi — Creole ve Yiddish'in listede olma sebebi bu — ve erişilebilirlik altyapısı da içindeydi.

Ford, bu API'lerin yıllardır var olduğunu ama her birinin devasa olduğunu ve Web Audio'da ustalaşmanın Web Crypto ya da WebGL için pek zaman bırakmadığını belirtiyor. Onun okumaya göre, tarayıcının mega kütüphaneleri büyük ekipler için — Google gibi kurumların milyarlara güvenli şekilde yazılım dağıtması için — inşa edildi; bireysel geliştiriciler ise sonradan akla gelen bir ayrıntıydı. Bu dengenin, onun görüşüne göre, değişmekte olduğu.

İkinci bir veri noktası

Ford, Simon Willison'ın GitHub üzerinde barındırılan 3D çok oyunculu tarayıcı oyunu Battle Drones'a da işaret ediyor. Willison bir oyun geliştiricisi değil, Ford bunun altını çiziyor; yine de oyun tarayıcıda doğrudan yükleniyor ve oynanıyor, çok oyunculuyu destekliyor ve çevrimdışı çalışıyor. Denemede alıntılanan Willison'ın kendi notlarına göre, çok oyunculu veriyi ses üzerinden taşıyan bir yaklaşım gerçek zamanlı strateji oyunu için bir ilk sayılıyor ve hızlı şekilde inşa edilen, yapay zekâ destekli oyunların ciddiye alınması için bir yol görüyor. Ford için bu, bir zamanlar büyük stüdyolara ayrılmış yeteneklerin artık kişisel bir projeye sığdığının bir kanıtı daha.

Yazılım ekonomisi için sonuçları

Ford iki çıkarım yapıyor. İlki rekabetle ilgili: çalışan bir fikir birkaç haftalık çalışmayla fiilen parasız bir web sunucusundan test edilebildiğinde, app store'ların aldığı payı ödemeye değmeye başlıyor. İkincisi emekle ilgili. Ford, büyük yapay zekâ şirketlerinin daha iddialı öngörülerine karşı keskin bir kuşku duyuyor; ama belki yüz kat daha fazla insanın birbirine yazılım yapacağı bir ekonominin mevcut teknoloji endüstrisini baştan yaratacağını düşünüyor. Rahatsız edici bir paralellik daha not ediyor: yazılım geliştirme ona giderek yazı yazmak gibi geliyor ve yazarların az para aldığı malumdur. Sürekli değer kaybı, yazılım çalışanları için yeni bir deneyim olurdu — gerçek sorunların çözülmesine ihtiyaç duyan müşteriler ise alışılmadık derecede yetenekli bir ana denk gelmiş oluyor.

Neden önemli

Web geliştiricileri için deneme, platform yorgunluğuna karşı bir düzeltme işlevi görüyor. Tarayıcı çoğu zaman dağınık bir derleme hedefi olarak ele alınıyor; Ford onu, giriş bedeli sürekli düşen geniş ve neredeyse ücretsiz bir uygulama runtime'ı olarak çerçeveliyor. TinyLittleOffice yapımıyla kanıtlanmış örnek: kabaca bülten seviyesinde bir emekle inşa edilmiş ve yaklaşık 0 dolara sunulmuş sıra dışı bir yan proje, 21 dilde yüz binlerce insana ulaştı — ortada hiçbir app store yokken. Belgeleri URL'lerde saklama yaygınlaşabilir de yaygınlaşmayabilir da; ama Ford'un tarif ettiği ekonomi — ücretsiz dağıtım, anında erişilebilirlik, çevrimdışı yetenek, kapıcı olmaması — yeni yazılım için varsayılan hedef olarak web'in güçlü olduğunu gösteriyor ve değerleri dağıtımın pahalı olmasına bağlı aracılar üzerine yeni bir baskı kuruyor.