Quad9, beIN DNS engelleme kararı sonrası 24 Kasım'da Fransız kullanıcılara hizmet vermeyi durduracak

Güvenlik odaklı, ücretsiz bir genel DNS çözümleyicisi işleten İsviçre merkezli kâr amacı gütmeyen vakıf Quad9, hizmetini 24 Kasım 2026 Salı günü Fransa'dan çekecek. Vakıf bu kararı 22 Ekim'de bir blog yazısıyla duyurdu; bir gün önce, Fransa'da büroları bulunan Katar sahipli spor yayıncısı beIN'in açtığı telif davasında Fransız mahkemesi Quad9 aleyhine hükmetmişti.

Mahkemenin emrettiği şey

Quad9'un aktardığına göre karar, Fransa'da bulunan kullanıcılar için belirli bir alan adı listesinin özyinelemeli (recursive) DNS çözümlemesini engellemesini gerektiriyor. beIN, bu alan adlarının spor yayın görüntü ve ses haklarının ihlaline katıldığını iddia ediyor; Quad9 ise bu alan adları veya bunları işleten kişilerle hiçbir bağının olmadığını söylüyor. Mahkeme olası cezayı günlük 580.000 eurodan 1.000 euroya düşürdü. Quad9, engellemenin sona ermesi öngörülen 14 Kasım'a kadar birikecek cezaların, hukuki savunma masrafları hariç yaklaşık 24.000 euro tutacağını hesaplıyor. Buna rağmen vakıf, tepkisini para meselesi değil ilke meselesi olarak çerçeveliyor.

Quad9 neden uyamayacağını söylüyor

Quad9'un çözümleyicisi ücretsizdir, hesap gerektirmez ve tasarımı gereği kullanıcıları yargı yetki alanlarına bağlayan hiçbir kayıt tutmaz. Vakıf, hangi sorguların Fransa'dan geldiğini güvenilir biçimde belirlemenin bir yolu olmadığını savunuyor; ayrıca insanların DNS kullanabilmek için kimliklerini ya da konumlarını belirtmek zorunda kalması fikrini reddediyor.

Quad9'a göre teknik olarak mümkün olan iki yaklaşım kabul edilemez. Birincisi IP coğrafi konumuna göre filtreleme. Quad9 bu yolu, Sony Music Entertainment ile 2021'de başlayan bir anlaşmazlık kapsamında Almanya'da denedi: plak şirketi engellenen alan adlarına Almanya'dan bir VPN üzerinden ulaştı, mahkeme coğrafi konum filtresini uyumsuz buldu ve Quad9 sonunda davayı kazanmadan önce mahkeme saygısızlığından cezalandırıldı; tüm bunlar birkaç yıl ve altı haneli bir tutara mal oldu.

İkinci seçenek ise beIN alan adlarını, 9.9.9.9 hizmetinin kullanıcılarını koruyan küresel tehdit engelleme listesine eklemek; filtresiz 9.9.9.10 hizmeti ise etkilenmeden kalırdı. Bu mahkemeyi tatmin ederdi; ancak Quad9'a göre bu, tek bir yabancı özel şirketin ticari çıkarı için Fransız bir adli kararı dünyadaki tüm kullanıcılara uygulama anlamına gelir ve herhangi bir ülkenin kendi yasalarını DNS üzerinden küresel internete yansıtabileceği bir emsal yaratırdı.

Fransız kullanıcılar neyi kaybediyor

24 Kasım'dan itibaren Fransa'daki kullanıcılar, kötü yazılım ve oltalama engellemesini, Quad9'un Avrupa veri koruma mevzuatıyla uyumlu sayduğu bir gizlilik yaklaşımıyla birleştiren çözümleyiciye erişimini kaybedecek. Vakıf ayrıca, bu davadan, halen devam ettiğini söylediği 20 benzer davadan veya gelecekteki benzer davalardan gelecek cezaları karşılayamayacağı konusunda da uyarıyor.

Neden önemli

Temel soru, çevrimiçi telif ihmalinin sorumluluğunun nereye oturması gerektiğidir. Quad9'un konumu, korsanlığın ihlal eden içeriğin fiilen barındırıldığı yerde ele alınması gerektiği ve alan adlarını adreslere çeviren nötr bir aracı olan özyinelemeli bir çözümleyicinin yaptırım için yanlış bir nokta olduğudur. Ulusal mahkemeler çözümleyicilere yanıtlarını değiştirme emri verebiliyorsa — ister yerel olarak, Quad9'un Almanya'da karşılaştığı coğrafi konum ve aşılma sorunlarıyla, ister küresel olarak, kabul etmeyi reddettiği ülke sınırlarını aşan etkiyle — temel bir internet hizmeti ulusal hukukun bir kaldıracına dönüşür. Acil etki ücretsiz bir güvenlik hizmetinin Fransız kullanıcıları üzerinde yoğunlaşsa da, emsal benzer emirlerle karşılaşan tüm paylaşımlı internet altyapısı işletmecilerine uzanıyor.