Rust'ın hızına, yönetişimine ve yeniden yazım kültürüne yönelik eleştiri Hacker News'in ana sayfasına taşındı

Rust programlama diline yönelik eleştirel bir deneme bu hafta Hacker News'in ana sayfasına yükseldi ve sistem programlamadaki eski bir tartışmayı yeniden alevlendirdi: Sorun bellek güvenliğinin peşinden gidilip gidilmeyeceği değil, göçün ne kadar hızlı yürütülmesi ve kimin yönlendirmesine güvenilmesi gerektiği.

Deneme ne savunuyor

oxetene.net'te "Problems with the Rust Language" başlığıyla yayımlanan yazı, ağırlıklı olarak C ile çalışan bir programcı tarafından kaleme alındı. Yazar, bellek güvenliğini destekleyerek başlıyor — C'de bellek bozulmalarını ayıklamak ona tanıdık bir uğraş — ve Rust'ın C++'a kıyasla net bir teknik ilerleme olduğunu da kabul ediyor. Şikâyet dilin grameri değil, çevresinde büyüyen ekosistem: finansmanı, teşvik mekanizmaları ve topluluğunun bir kısmının davranışları. Yazara göre risk, Rust'ın benimsenme hızıdır.

Soru işareti haline gelen kurumsal vesayet

İlk hedef Rust Foundation. Deneme, kuruluşun kendisini bağımsız bir kâr amacı gütmeyen kuruluş olarak sunduğunu, ancak Amazon, Google, Huawei, Microsoft ve Mozilla'yı kurucu üyeleri arasında saydığını belirtiyor ve bir dilin yönetimi en baştan kurumsal çıkarlara bağlıyken ne kadar bağımsız olabileceğini soruyor. Yazar ayrıca Foundation'ın yönetim kurulunda ayrılmış bir koltuk için yıllık 325.000 dolarlık bir rakama atıfta bulunuyor. Beş şirket bir projeyi hayırseverlikten yönetmez; kendi çıkarlarına hizmet ettiği için yönetir.

Güvenlik stratejisi olarak yeniden yazımlar

Deneme, yerleşik projeleri Rust ile yeniden yazma alışkanlığı konusunda daha sert; yazar bunu daha iyi güvenliğe giden en kötü yol olarak nitelendiriyor. Güvenilir, uzun süre test edilmiş kodun yerine yeni yazımların geçirilmesi, yıllarca birikmiş hata düzeltmelerini çöpe atıyor; Rust ise salt mantık hatalarına karşı hiçbir koruma sunmuyor — iyi programlar hâlâ iyi programcılar gerektiriyor ve iyi programcılar bile tekerleği yeniden icat etmeleri istendiğinde sınırlı kalıyor.

Yazı ardından en tartışmalı iddiasını dile getiriyor; yazarın Jody Bruchon'a atfettiği bir argüman: Rust ile yeniden yazılan projeler GPL altında başlayıp MIT lisansıyla geri dönme eğiliminde, bu da şirketlerin kodu karşılıklı yükümlülük olmadan gömmelerini serbest bırakıyor. Yazarın örneği kilitli Linux dağıtımları ve deneme, Rust ile yeniden yazım yapanları, GPL lisanslı kodu tedarik zincirlerinden çıkarmak isteyen şirketler için ücretsiz iş yapan kişiler olarak tanımlıyor.

Güvenilecek tek bir derleyici

Son endişe önyükleme (bootstrapping) sorunu. Denemeye göre Rust derleyicisini bugün pratik yoldan derlemenin tek yolu, Foundation tarafından dağıtılan önceki bir sürümün binary paketiyle başlamak; yani tek bir sürüme yerleştirilmiş bir arka kapı theoretically her sonraki yapıya taşınabilir. Yazar bu noktada açık sözlü: Bu, denemenin içinde spekülatif ve muhtemelen komplo teorisine yakın olarak etiketleniyor ve binary'ler büyük olasılıkla temiz. Yazının çerçevesiyle ortaya koyduğu daha derin sorun, tamamen kullanılabilir tek bir derleyici uygulaması varken kullanıcıların Foundation'a güvenmekten başka seçeneğinin olmaması — ve sahip yapısı ile yazarın kötü yönetim tarihi olarak nitelendirdiği şey göz önüne alındığında yazar bunu yapmayı reddediyor.

Önerilen alternatif

Denemenin kapanış önerisi basitçe yavaşlamak. Topuluk, başkalarının yazılımını yeniden yazmak yerine dili kendisini geliştirmeli ve tek uygulama endişesini hafifleteceğini söylediği alternatif bir derleyici olan GCC Front-End for Rust projesini desteklemeli; yazar bu projenin hâlâ geliştirmenin erken bir aşamasında olduğunu da kabul ediyor. Rust'ın tasarımının kendisine yönelik eleştirilerle ilgilenen okuyucular ise Nimfsoft'un ayrı bir yazısına yönlendiriliyor.

Neden önemli

Denemenin Hacker News'te gördüğü ilgi, Rust taraftarlığının çok ötesinde bir sinire dokunduğunu gösteriyor. Bellek güvenli diller meraklı tercihindan sistem işlerinde varsayılan kabule doğru ilerlerken, bu yazı geçişin hiçbir borrow checker'ın çözemeyeceği soruları gündeme getirdiğini hatırlatıyor: Toptan yeniden yazımlar olgun kodu sağlamlaştırmaktan daha mı iyi, copyleft lisanslama izin verici (permissive) alternatiflere doğru geçişi atlatabilecek mi ve kurumsal fonlamalı bir vakıf tarafından dağıtılan tek bir derleyici uygulaması ne kadar güvenilmeyi hak ediyor. Arka kapı spekülasyonunu reddeden okuyucular bile — yazarının kendisi de davet ediyor — artık teknik olandan ayrı düşünülemeyecek bir yönetişim tartışmasıyla baş başa kalıyor.