Sun, HP ve IBM'in Common Desktop Environment'ı LGPLv2 ile açık kaynak olarak yayınlandı

Yayın

SourceForge'taki proje sayfasına göre Common Desktop Environment (CDE) ilk kez açık kaynak yazılım olarak yayınlandı; haber, Hacker News'in ana sayfasına da taşındı. CDE, Sun, HP, IBM, DEC, SCO, Fujitsu ve Hitachi'nin ortak çalışmasıyla ortaya çıktı ve bazı ticari UNIX sistemlerinde kullanıldı. Kod, GNU Lesser General Public License sürüm 2.0 kapsamında dağıtılıyor ve projenin SourceForge'ta destek ile belgeleri kapsayan bir wiki'si bulunuyor.

Sıra dışı bir geçmişe sahip masaüstü

SourceForge sayfası CDE'yi bir X11 masaüstü ortamı olarak tanımlıyor: X Window System üzerine kurulu, ticari UNIX iş istasyonlarıyla birlikte gelen türden eksiksiz bir grafik çalışma alanı. Onu tarihsel olarak öne çıkaran şeyse kökeni. Tek bir üreticinin kendi masaüstünü geliştirmesi yerine, UNIX pazarında sert biçimde rekabet eden yedi şirket tek bir ortak ortam için güçlerini birleştirdi. O dönemde ticari UNIX donanımıyla çalışan birçok kişi için CDE, karşılarındaki arayüzün ta kendisiydi.

Kullanıcılar ne diyor

Proje sayfasındaki kullanıcı yorumları, bu ortamın nostaljinin çok ötesinde kullanılabilir olduğunu gösteriyor. Bir yorumcu CDE'yi günlük masaüstü olarak kullandığını anlatıyor; modern donanımda hızlı olduğunu düşünüyor ve Actions ile ToolTalk üzerine kurulu betikleme sistemini dikkat çekici biçimde gelişmiş olarak övüyor. Aynı yorumcu, paketle birlikte gelen Mail uygulamasının kendisinde çalışmadığını, ancak bunun yerine farklı bir e-posta istemcisi takılmasının kolay olduğunu ve betikleme olanaklarının ekran görüntüsü aracı gibi eksik işlevlerin eklenmesini sağladığını belirtiyor. Ayrıca çoğu modern masaüstünden farklı olan bir tasarım kararına dikkat çekiyor: Simge durumuna küçültülmüş uygulamalar bir dock ya da görev çubuğunda değil, doğrudan masaüstünde yer alıyor; yorumcu bu yaklaşımı daha mantıklı buluyor.

Başka bir yorumcu, CDE'nin uygulama yöneticisine uygulama eklemenin kolay olduğunu ama simge iliştirmenin daha fazla emek gerektirdiğini söylüyor ve projeyi, MWM ve EMWM dahil Motif pencere yöneticisi ailesini, Xresources yapılandırmasını ve xclipboard gibi eski X yardımcı programlarını yeniden keşfetmeye bir davet olarak tanımlıyor. Üçüncü bir yorumcu, Windows 3.11'de çalışıp alamayacağı CDE iş istasyonlarını hayal ettiği günleri anımsıyor ve masaüstünün yıllar içinde iyi dayandığını savunuyor. Dördüncüsü ise CDE çalıştıran bir Raspberry Pi'nin artık eski bir HP 9000 ya da RS/6000 gibi göründüğünü bildiriyor.

Neden önemli

CDE, aksi halde rakip olan üreticilerin ortak ürettiği nadir yazılımlardan biri ve daha önce tescilli lisansların ile pahalı donanımın arkasına kilitlenmiş ticari UNIX bilgi işlem döneminin temsilcisi. LGPLv2 ile yapılan yayın bunu pratikte değiştiriyor. Kod artık herkes tarafından incelenebilir, değiştirilebilir ve yeniden dağıtılabilir; yorumlar ise Raspberry Pi gibi ucuz modern donanımda, özgün iş istasyonlarına gerek kalmadan derlenip çalıştırılabildiğini gösteriyor.

Bir de yaşayan yazılım boyutu var. Yorumcuların deneyimleri, CDE'nin betikleme modelinin hâlâ işlevsel olduğunu ve yeni davranışlarla genişletilebildiğini gösteriyor; bu da projeyi, bugünkü çerçevelerden önce gelen masaüstü otomasyonu kavramları için çalışan bir başvuru kaynağı yapıyor. Tarihçiler, eğitimciler ve meraklı mühendisler için bu yayın, ticari UNIX dünyasının belirleyici bir masaüstünü mühürlü bir eserden açık bir esere dönüştürüyor; proje sayfasındaki olumlu kullanıcı puanları da onu böyle tutmak isteyen hâlâ etkin bir kitlenin olduğunu gösteriyor.