TikTok gönderileri ve QR kodlar, yağmayla sonuçlanan sahte Barcelona protestosunda kullanıldı

Olduğu gibi görünmeyen bir protesto

24 Ekim akşamı gençler, görünüşe göre daha iyi devlet okulları için gösteri yapma çağrısına yanıt vererek Barselona'daki Plaça Catalunya'da toplandı. The Conversation'a göre çağrı, Blocus adlı anonim bir platforma bağlı yaklaşık 20 TikTok hesabından geldi. Paylaşımlar Fransa'daki son öğrenci hareketini taklit ediyordu ve mitingi şehirdeki devam eden konut hakkı kampının yanına konumlandırmıştı; ancak Barselona Belediye Başkanı Jaume Collboni'nin de kabul ettiği gibi, iki davayı bağlayan hiçbir kanıt yok.

Yaşananlar eğitimle ilgili bir gösteri değildi. Maskeli katılımcılar dükkan vitrinlerini kırıp polisle çatıştı. Gecenin sonunda 130 genç gözaltına alındı; bunların 76'sı reşit değildi ve 14 polis memuru yaralandı.

QR kodu hunisi

The Conversation tarafından yeniden yapılandırılan örgütlenme yöntemi basitti: Bir TikTok gönderisi bir davayı tanıtıyor, bir QR kodu daha fazla bilgi vaat ediyordu. Kodu okutmak kullanıcıları, talimatların eğitim değil yağmayla ilgili olduğu özel sohbetlere düşürüyordu. Gece bittiğinde hesaplar — ve attıkları her gönderi — silindi ve görünür iz kayboldu.

Bu format yayılıyor gibi görünüyor. Yeni profiller Blocus etiketini İspanya'nın başka yerlerinde ve Avrupa genelinde benimsedi; İspanyol doğrulama kuruluşu Maldita, Almanya ve Hollanda dahil dokuz Avrupa ülkesinde çok sayıda şehirde Cadılar Bayramı temalı toplanma çağrıları tespit etti. Bazıları barışçıl gösterilere çağırıyor; diğerleri ise bir gece boyunca tüm suçların yasal olduğu 2013 yapımı The Purge filmine atıfta bulunuyor.

Hesaplar ortak bir görsel imza taşıyor: Tekrarlanan sloganlar içeren, yapay zekâ ile üretilmiş afişler ve yanan sokakların karanlık sahneleri; bu imgeler Ceuta krizinin ardından yaşanan aşırı sağ karşı-göç seferberliklerini yankılıyor ve İspanyol bayrağı, Katalan ve Bask bölgesel bayraklarının yanında yer alıyor. Benzer Madrid afişlerine ait görüntüler RTVE Verifica tarafından doğrulandı. The Conversation, ortak estetiğin, zamanlamanın ve yöntemlerin daha geniş bir çevrimiçi seferberlik ekosistemine işaret ettiği, ancak bunun dijital taklit mi yoksa tek bir organizatörün işi mi olduğunun hâlâ bilinmediği konusunda uyarıda bulunuyor.

Gerçek şiddet, çatışan anlatılar

İspanya'da beş hafta sonra genel seçimler var ve olaylar günler içinde seçim kampanyasına dahil edildi. Muhalefet lideri Alberto Núñez Feijóo, Başkan Pedro Sánchez'i "iktidar devrini şiddetle engellemekle" suçladı ve hükümet hakkında şunları söyledi: "Sokakları kaybettikleri için ateşe vermek istiyorlar." Aşırı sağdaki Vox partisi Sánchez'in "milislerini" sorumlu tuttu ve olayları birinci ve ikinci kuşak göçmenlere atfedilen "İslam-solculuğu" olarak çerçeveledi.

Hükümet sözcüsü Elma Saiz ve diğer ilerici isimler buna karşılık, sağın bu kargaşadan yararlandığını, çünkü kargaşanın dikkatini gerçek konut kamplarından uzaklaştırdığını savundu. Sol Katalan siyasetçi Gabriel Rufián daha da ileri giderek ayaklanmaların aşırı sağ tarafından örgütlendirildiğini ima etti.

Çözümsüz bir müdahale sorusu

Olay jeopolitik spekülasyonu da beraberinde getirdi. 26 Ekim'de Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, Barselona'da Rus müdahalesine dair bir işaret olmadığını söyledi. Avrupa Birliği ise ayrıca "kötü niyetli siber faaliyetleri" yabancı bilgi manipülasyonu ve seçim müdahalesiyle birleştiren hibrit kampanyalara karşı uyarıda bulundu. Fransa'da bağımsız bir soruşturma, yabancı bir aktörün ülkenin şiddetli protestolarını başlattığına dair kanıt bulamadı, ancak Rusya bağlantılı ağların çevresindeki öfkeyi amplify ettiğini belgeledi. İtalya'da Savunma Bakanı Guido Crosetto Milano ve başka yerlerdeki ayaklanmaları "hibrit savaş" olarak nitelendirirken, İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi genç ayaklanmacıların yurt dışından yönlendirildiğine dair kanıt olmadığını söyledi.

Neden önemli

Barcelona vakası, ana akım platformlarda bir seferberliğin ne kadar ucuz maliyetle üretilebileceğini gösteriyor: Herkese açık akış için sempatik bir dava, koordinasyonu büyük ölçüde denetlenmeyen özel kanallara taşımak için bir QR kodu, zarar gerçekleştiğinde ise hesapların silinmesi. Ortaya çıkan şiddet gerçek ve görüntüleri artık göçe dayalı güvensizliğin, hükümet başarısızlığının ya da çökmekte olan Avrupa'nın sözde kanıtı olarak dolaşımda — kim, eğer koordine eden biri varsa, orijinal çağrıları yapmış olursa olsun, siyasi aktörlere yararlı anlatılar.

Bu arada sahte protestonun yaslandığı konut ve eğitime dair gerçek hareketler manşetlerini kaybediyor. Seçimlere haftalar kala ve taklit çağrılar dokuz ülke genelinde görünmeye başlamışken, en kalıcı sonuç belki de kargaşanın ve güvensizliğin kendisi olacak.