Utah, bir doktorun onayı olmadan ilaç reçeteleyebilen yapay zekâya izin veren ilk ABD eyaleti oluyor

Utah, bir yapay zekâ sisteminin hastaları muhakeme edip her kararı bir doktorun doğrudan onayına sunmadan reçete yazabildiği ilk ABD eyaleti olma yolunda ilerliyor. TechSpot'a göre program, sağlık girişimi Nolla Health'ten geliyor; şirketin uygulaması dar kapsamlı bir dermatolojik şikâyet grubunu teşhis edip tedavi edecek ve tam kapasiteyle çalıştığında reçete anında devrede hiçbir klinisyen bulunmayacak.

Hizmet nasıl çalışıyor

Müşteriler Nolla Health uygulaması için aylık 4,99 dolar ödüyor ve telefon kamerasıyla yüzlerini tarayarak başlıyor. TechSpot'un Bloomberg'e dayandırdığı habere göre, tıbbi geçmiş ve kişisel bilgileri kapsayan bir form doldurulduktan sonra yapay zekâ cildi inceliyor, yağlılık derecesini ölçüyor ve temiz ciltten şiddetli akneye kadar uzanan yelpazede sayısal bir şiddet skoru üretiyor.

Bu skor, hastanın verdiği geçmiş bilgileriyle birleştirilerek onaylı sekiz tedavilik listeden bir ilaç seçiliyor. Kapsam bilerek dar tutulmuş: program bir yıl süreyle yürüyor ve hafif ile orta şiddetli aknesi olanlarla sınırlı.

Nolla Health CEO'su Luis Wenus, TechSpot'a verdiği demeçte olumsuz senaryonun sınırlı olduğunu söyledi; çünkü sekiz ilacın tümü hap değil topikal ve olası yan etkiler yerel cilt tahrişi veya kurulukla sınırlı.

Aşamalı özerklik yolu

Uygulama anında değil aşamalı olarak devreye giriyor. İlk 100 reçete eczaneye ulaşmadan önce bir hekim tarafından incelenmek zorunda. Sonraki 400 hastayı kapsayan ikinci aşamada yapay zekâ reçeteleri doğrudan eczanelere gönderiyor ve bir doktor bunları haftalık olarak geriye dönük inceliyor. Son aşamada ise bir hekim verilen tüm reçetelerin en az yüzde 10'unu ayda bir kez gözden geçiriyor.

Tasarım, kademeli bir özerklik denemesine denk düşüyor: insanın rolü reçete başına onaydan periyodik örneklemeye küçülürken, yapay zekânın yetkisi tam reçete kontrolüne kadar genişliyor.

Yanlış giden yapay zekâ sağlık tavsiyeleri fonu

TechSpot, Utah hamlesini yapay zekâ üretimi sağlık tavsiyelerine ilişkin bir dizi uyarının ardından konumlandırıyor. Geçen yıl ChatGPT'nin beslenme tavsiyesini izleyen 60 yaşındaki bir adam, tuz yerine sodyum bromür kullanmaya başlamış ve 19. yüzyıldan beri nadiren görülen bromizm adlı psikiyatrik rahatsızlığa yakalanmış.

Platform tarafında ise Google, mart ayında What People Suggest adlı yapay zekâ destekli arama özelliğini sessizce emekliye ayırdı. Özellik, benzer tıbbi rahatsızlıklara sahip kişilerin danıştay tavsiyelerini görüntülüyordu; kaldırılması da şirketin, bir raporun kullanıcılara yanlış sağlık bilgisi gösterildiğini ortaya koymasının ardından birkaç AI Overviews özelliğini çekmesinden birkaç ay sonra geldi.

Bu vakalar, hiçbir gözetim yapısı olmadan gayri resmi tavsiyeler veren genel amaçlı yapay zekâlarla ilgiliydi. Utah programı ise yapısal olarak farklı: tanımlı bir ilaç listesi ve zorunlu denetim örneklemesiyle, düzenleyici bir çerçeve içinde tedavi kararları veren özel amaçlı bir tıbbi sistem.

Neden önemli

Anlık klinik risk küçük — akne, topikal kremler ve bir yılla sınırlı bir program. Asıl önem taşıyan nokta düzenleyici boyut. Bir ABD eyaleti ilk kez yapay zekâyı bir hekime yardımcı eden araç değil, reçete yazan klinisyen olarak ele alıyor; aşamalı inceleme yapısı da düzenleyicilere özerkliğin nasıl durum durum genişletilebileceğine dair bir şablon sunuyor.

TechSpot, programın yapay zekânın doktorların yerini almasına, ya da en azından daha hafif rahatsızlıkların otomatik sistemlere devredilmesine doğru atılmış erken bir adım olabileceğine dikkat çekiyor. Bu yolun genişleyip genişlemeyeceği denetim verilerinin ne göstereceğine bağlı: geriye dönük incelemeler az sorun çıkarırsa, modelin diğer rahatsızlıklara ve eyaletlere yayılması için baskı gelmesini bekleyin; çıkarmazsa Utah, neyin yanlış gittiğine dair referans vaka olacak. Her durumda, özerk tıbbi yapay zekâya gerçek hastalarla güvenilip güvenilemeyeceği sorusu artık ABD'de ilk canlı testine kavuştu ve sonuçlar dermatolojinin çok ötesinde izlenecek.