AB Çip Yasası 2.0 Teklifi Yapay Zeka Çiplerini, Tedarik Güvenliğini ve Kamu Alımlarını Hedefliyor

Avrupa Komisyonu, mevcut AB Çip Yasası çerçevesinin yerini alacak ve Avrupa'nın çip tedariki, talebi ve kriz hazırlığına yaklaşımını genişletecek güncellenmiş bir yarı iletken politikası olan Çip Yasası 2.0'yı (Chips Act 2.0) önerdi. dev.to'da yer alan habere göre teklif, 3 Haziran 2026'da, teknolojik egemenliğe ilişkin daha kapsamlı bir paketin parçası olarak duyuruldu.

Teklifin kapsadığı alanlar

dev.to'nun aktardığına göre Komisyon, teklifi üç hedef etrafında şekillendiriyor: AB'nin hem ana akım hem de ileri düzey çipleri, yapay zeka çipleri dahil, üretme ve güvenli biçimde tedarik etme yeteneğini genişletmek; kilit sektörlerde yarı iletkenler için daha güçlü bir kullanıcı pazarı oluşturmak; ve blokun tedarik kesintilerine hazırlanmak ve bunlara yanıt vermek için kullandığı istihbaratı keskinleştirmek.

Kapsam bu nedenle yalnızca yeni üretim tesislerinin desteklenmesinin ötesine geçiyor. Çerçeve, üretimi araştırma, pazar talebi ve erken uyarı sistemleriyle birleştiriyor ve 2023/1782 sayılı Tüzük (Regulation (EU) 2023/1782) kapsamında oluşturulan önceki çip çerçevesinin yerini alacak.

Üretim, araştırma ve talep önlemleri

dev.to'daki yazıya göre teklif, yarı iletken ekosisteminin tamamına uygulanan önlemleri daha hedefli müdahalelerle bir arada sunuyor.

Geniş kapsamlı önlemler arasında araştırma, geliştirme ve inovasyon için daha fazla fon, çip fabrikaları için daha hızlı izin süreçleri, geliştirilmiş bir yönetişim yaklaşımı ve önerilen Mükemmellik Yarı İletken Bölgeleri (Semiconductor Regions of Excellence) etiketi yer alıyor.

Hedefli önlemler arasında AB düzeyinde Stratejik Projeler ve talebi güçlendirmeye yönelik araçlar bulunuyor. Komisyon özellikle inovasyon alımlarını, lab-to-fab hızlandırıcılarını ve yurt içinde üretilen çiplere bağlı kamu alım teşviklerini adlandırıyor. Bunlar birlikte değerlendirildiğinde, araştırmadan üretime uzanan yolculuğu ve Avrupalı çip kapasitesinin fiilen kullanılması için gereken pazar koşullarını desteklemek üzere tasarlanmış bir politika izlenimi veriyor.

Daha geniş bir egemenlik paketinin parçası

Çip Yasası 2.0, önerilen Bulut ve Yapay Zeka Kalkınma Yasası (Cloud and AI Development Act), bir Açık Kaynak Stratejisi (Open Source Strategy) ve bir dijitalleşme ile yapay zeka enerjisi yol haritasıyla birlikte sunuldu. dev.to'ya göre bu birliktelik, yarı iletken tedarikinin, bulut kapasitesinin ve yapay zeka geliştirmenin ayrı ayrı endüstriyel dosyalar olarak değil, Avrupa'nın dijital özerklik gündeminin birbirine bağlı parçaları olarak ele alındığına işaret ediyor.

Bir yasa değil, bir teklif

Çip Yasası 2.0 bir yasama teklifi; pazarda anında bir değişiklik değil. Pratik etkileri, yasama sürecinin nasıl ilerleyeceğine ve gelecekteki programların, projelerin ve alım araçlarının uygulamada nasıl hayata geçirileceğine bağlı olacak. Komisyon'un yayımladığı ve dev.to tarafından özetlenen materyaller, ayrı ayrı işletmeler için spesifik fon miktarları, başvuru son tarihleri veya uygunluk kuralları içermiyor; teklif ayrıca yakın vadede donanım maliyetlerinde düşüş vaat etmiyor.

Neden önemli

Yapay zeka destekli ürünler geliştiren, bilişim donanımı satın alan veya elektronik tedarik zincirlerine bağımlı şirketler için teklif, AB'nin stratejik bağımlılıkları zaman içinde azaltmak için kullanmayı düşündüğü politika araçlarını ortaya koyuyor. Yapay zeka hızlandırıcıları dahil ileri düzey çipler açıkça kapsam dahilinde; bu da bilişim altyapısına gelecekteki erişimin giderek daha fazla olarak üretim kapasitesi ve tedarik zinciri dayanıklılığı tarafından şekillendirileceği, yalnızca yazılım tercihleriyle sınırlı kalmayacağı anlamına geliyor.

Geliştiriciler ve teknoloji tedarikçileri, çerçeve ilerledikçe bir dizi açık soruyu takip etmeli: nihai kurallar ve bunların zamanlaması, Stratejik Projelerin ve araştırma girişimlerinin katılımcı kabul şartları, kamu alım teşviklerinin nasıl tasarlanacağı ve kimlerin uygun olacağı, yarı iletken araştırmalarının ticarileştirilmesi için lab-to-fab hızlandırıcılarının hangi biçimi alacağı ve AB'nin kriz hazırlığı yeteneklerinin tedarik risklerini nasıl tespit edip bunlara nasıl yanıt vereceği. Bu ayrıntıların hiçbiri henüz mevcut olmadığından, teklifin şimdilik işletmelerin bugün başvurabileceği bir program olarak değil, bir yön bildirimi olarak okunması en doğrusu.