deniz.in

Piyasalar

Hava durumu

Hava durumu yükleniyor

· kaynak Hacker News – Front Page (native)

BM'de otonom silahlar için bağlayıcı anlaşma görüşmeleri Rusya'nın itirazları üzerine çöktü

BM'nin Cenevre'deki Belirli Genel Kullanıma Sahin Silahlar Sözleşmesi'ndeki görüşmeler, Rusya'nın itirazları ve ABD ile diğer askeri güçlerin çekincesi bağlayıcı bir anlaşmayı engellediği için bağlayıcı olmayan bir yetkiyle sonuçlandı.

BM'de otonom silahlar için bağlayıcı anlaşma görüşmeleri Rusya'nın itirazları üzerine çöktü

Ne yaşandı

The Guardian'ın haberine göre, otonom silahları kontrol altına almaya yönelik müzakereler, Cenevre'de gece boyunca süren oturumda Rusya'nın itirazlarının aşılamaması üzerine Birleşmiş Milletler nezdinde çöktü. BM'nin Belirli Genel Kullanıma Sahip Silahlar Sözleşmesi'nde (CCW) bir hafta süren görüşmelerin amacı, robotik dronlar gibi silahları kapsayan bağlayıcı bir uluslararası anlaşma müzakereleri için bir yetki belgesi üzerinde anlaşmaktı.

Ülkelerin büyük çoğunluğu bağlayıcı bir anlaşmaya götüren bir yetki belgesini desteklese de, 128 tarafın tamamının oybirliğiyle onamasını gerektiren CCW'nin mutabakat kuralı, delegeleri sabaha karşı 5'ten hemen önce çok daha zayıf bir sonuca mahkum etti. Kabul edilen yetki belgesi, ülkelerden yalnızca oybirliğiyle bir araç "geliştirmelerini" istiyor; bu araç hiçbir hukuki yükümlülük içermeyebilir.

Görüşmeler nasıl çöktü

The Guardian'ın aktardığına göre, müzakerelerin içindeki diplomatlar, Rusya'nın kasıtlı olarak oy kaybettirdiğini ve iyi niyetle hareket etmediğini, buna karşılık ABD delegelerinin bir mutabakat metnine giden bir yol aradığını söyledi. Yine de ABD ve yapay zekâ tabanlı savaş araçlarına yatırım yapan diğer askeri güçler, sivilleri otonom silahlardan koruyan bağlayıcı bir protokole bağlılmaya isteksizdi; bazı heyetler mevcut uluslararası insancıl hukukun yeterli olduğunu savundu.

ABD, otonom silahlar üzerinde insan kontrolü ihtiyacının o hafta Xi Jinping ile Donald Trump arasındaki Apec zirvesi görüşmelerinde ele alındığını söyledi, ancak bağlayıcı bir anlaşmayı kabul etmeye yine de yanaşmadı. Yapay zekâ destekli silahlar üzerinde çalışan savunma teknolojisi güçleri olan Güney Kore, Japonya, Türkiye, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya da yeni bir yasayla bağlı olmaya direndi ve bunun yerine bağlayıcı olmayan bir anlaşmayı savundu.

Son günde salonda nadir görülen bir protesto yaşandı; Mısır heyeti, görüşmelerden dışlanan birkaç üye olmayan ülke nedeniyle konferans başkanına bağırdı.

Bağlayıcı anlaşma desteği

The Guardian'ın bildirdiğine göre 100'den fazla ülke, bu silahların bütünüyle yeni zorluklar yarattığını ileri sürerek yeni bir yasa için baskı yapıyordu. Ukrayna dahil Avrupa ve Nato ülkeleri ile Çin ve İran, yeni bir protokole desteklerini veya hazır olduklarını ifade etti. Avusturya, Belçika, Brezilya, İrlanda, Meksika, Yeni Zelanda ve Panama'dan oluşan yedi ülkelik bir grup, bir yıl içinde müzakere edilecek bağlayıcı bir anlaşma için öncülük etti.

Brezilya delegesi kürsüde şunları söyledi: "Burada tartışılan geleceğin silahları değil; bunlar zaten kullanımda ve daha da geliştiriliyor. Bu ölümcül otonom silah sistemlerini düzenleyecek norm ve kuralları geliştirmede geciktik."

Eleştirmenler sonucu kaçırılmış bir fırsat olarak nitelendirdi; ülkelerin bu konuyu 13 yıldır tartıştığına ve bir anlaşmanın büyük ve maddi bölümlerinin çoktan netleşmiş olduğuna dikkat çekti. Daha önce kümülatif mühimmat ve nükleer silahları yasaklayan anlaşmalarda görev almış olan Human Rights Watch kıdemli silah danışmanı Bonnie Docherty, otonom silahların bağlayıcı hukuka ihtiyacı olduğunu söyledi. Böyle anlaşmaların 15 ay içinde müzakere edilebileceğini belirterek, ABD'nin sırf bir yetki belgesini netleştirmek için öne sürdüğü beş yıllık süreyi eleştirdi.

Future of Life Institute başkanı Max Tegmark, dünya liderlerinin bu anın gerekliliğine cevap veremediğini söyledi. "Katil dronlar çoktan buradalar," dedi. "Buna rağmen ülkeler bunun hakkında 14. yılındında sadece konuşmanın yeterli olduğu konusunda anlaştı."

Bir Avrupalı diplomat lafı dolandırmadı: "Bu silahları gerçekten düzenleme siyasi iradesi yoktu. Aciliyet ve ihtiyaca denk bir irade yoktu."

Neden önemli

CCW'nin mutabakat eşiği, son 30 yılda yeni bir silah yasasının geçmesini engelledi; ülkeler daha önce kümülatif mühimmat yasağını örnek vermek gerekirse başka forumlarda anlaşmalar müzakere ederek bu engelin etrafından dolaştı. Otonom silahlar artık varsayımsal değil: The Guardian, İsrail ve ABD'nin Gazze ve İran'a düzenlediği ve çok sayıda can kaybına yol açan saldırılarda yapay zekâ destekli hedefleme sistemleri kullandığını, Pentagon'un o savaşın ilk gününde İran'da 1.000'den fazla hedefi vurduğunu ve araştırma raporlarının ABD ordusunun saatte 1.000 yapay zekâ destekli hedefleme kararı vermeyi hedeflediğini öne sürdüğünü aktarıyor. Yapay zekânın savaşta benimsenmesi diplomasidekinden çok daha hızlı hızlanırken, Cenevre sonucu bir düzenleme boşluğu bırakıyor ve baskının CCW dışında müzakere edilecek bağlayıcı anlaşmalara kayması muhtemel.

  • #autonomous-weapons
  • #arms-control
  • #united-nations
  • #geneva
  • #ai-governance

İlgili yazılar