Google, Suncatcher Projesi kapsamında ilk TPU hesaplama uydusunu yörüngeye gönderdi

Google'ın ilk hesaplama uydusu yörüngede

Google, bir Tensor Processing Unit'ı ilk kez uzaya gönderdi. TechCrunch'a göre şirketin prototip hesaplama uydusu, Kaliforniya'dan fırlatılan bir SpaceX roketiyle yörüngeye ulaştı — bu, Google'ın gelişmiş çiplerinden birini yörüngeye gönderdiği ilk sefer oldu ve TPU'nun, Nvidia'nin GPU'larına rakip olan bu çipin, gezegen dışında çalışıp çalışamayacağının erken bir testi.

Uydu, Planet Labs tarafından standart bir platform üzerinde üretildi ve görevi dar ama temel nitelikte: çipe yaklaşık bir kilovat sürekli güç sağlamak, onu serin tutmak ve bir şeylerin ters gidip gitmediğini görmek için bir dizi yapay zeka modelini çalıştırmak. Çabayı yürüten Google yöneticisi Travis Beals, TechCrunch'a şöyle konuştu: "Zeminde testler yaptık ama biliyorsunuz, gerçek şey kadar iyi olan hiçbir test yok."

Göreve başlatıldığında uydu, TPU'sunu araçtaki güç ve ısı yönetimi sistemlerini zorlamamak için kesintisiz değil, 15 dakikalık atışlarla çalıştıracak.

Suncatcher Projesi'nin daha uzun vadeli oyunu

Bu uçuş, Google'ın yörüngede büyük ölçekli hesaplama kümeleri planı olan Suncatcher Projesi'nin ilk hamlesi; Beals bunu "uzun vadeli bir moonshot" olarak niteliyor. Aynı roket, Satlyt ve Cowboy Space Company'nin uzay-yapay zeka görevleri de dahil 100'den fazla yük taşıdı. Google'ın girişimini bu startup'lardan — ve SpaceX'in kendisinden — ayıran şeyse zaman ölçeği: Şirketin bugünkü değil, beş yıl sonra var olmasını beklediği uzay altyapısı ve yapay zeka iş yükleri etrafında tasarlandı.

Gelecek yıl planlanan bir sonraki gösteri uçuşunda, gelişmiş hesaplama için daha amaçlı tasarlanmış iki uydu yörüngeye gönderilecek ve bu ikili, bir lazer haberleşme bağlantısı üzerinden iş birliği yapmaya çalışacak. Daha uzun vadede Google, yakın formasyon içinde uçan ve paralel işleme yapan 81 uyduluk bir ağ öngörüyor. Beals'a göre TPU'lar arasındaki bant genişliği ve gecikme süresi, çok raflı iş yükleri için belirleyici; şirketin bu nedenle iş yüklerinin yalnızca şu an nerede olduğuna değil, gelecekte nerede olacağına bakıyor.

Fırlatma maliyeti sorunu

Fırlatmayla birlikte Google, yörünge veri merkezleri hakkındaki white paper'ının hakemli sürümünü yayımladı; makale Joule dergisinde yayımlanacak. TechCrunch, bunu hesaplamanın yörüngeye nasıl ulaşacağına dair mevcut en titiz analizlerden biri olarak niteliyor; yazarlar ise bunun bir ekonomik fizibilite çalışması olmadığının altını çiziyor.

Makalenin en dikkat çekici unsuru, fırlatma fiyatlarına yaklaşımı. Yazarlar, SpaceX'in Falcon 1'den bu yana yılda yaklaşık %20'lik bir fiyat düşürücü öğrenme eğrisi üzerinde olduğunu ve bu nedenle 2035'e kadar fırlatma fiyatlarının kilogram başına 200 dolara yakın olmasının beklenebilir olduğunu savunuyor. Bu noktaya ulaşmak, Starship'in yörüngeye yaklaşık 370.000 ton yük taşımasını gerektiriyor — görev başına 200 metrik ton varsayımıyla on yıl boyunca kabaca 1.800 uçuş, yılda yaklaşık 180 uçuş demek bu. TechCrunch'ın manşeti 1.600 fırlatmadan söz ediyor ama makalede verilen rakamlar yaklaşık 1.800'e denk geliyor. Bu tempo, bir yılda hiçbir zaman beşten fazla uçuş yapmamış bir araç için büyük bir istek; Elon Musk, Starship'in 2029'a kadar saatlik uçuş hızına ulaşabileceğini öne sürse de TechCrunch bu iddiaya bariz bir şüpheyle yaklaşıyor. Kayda değer bir nokta olarak Google, aynı zamanda SpaceX'in büyük bir yatırımcısı.

Radyasyon: inference için sorun değil, training için değil

Google'ın güncellenmiş araştırması, çiplerinin uzayın radyasyonundan sağ çıkıp çıkamayacağı sorusunu da yeniden ele alıyor. Şirket, özgün konfigürasyonunun çipleri yörüngede gerçekte deneyeceklerinden daha fazla koruduğunu fark edince parçacık hızlandırıcı testlerini tekrarlamak zorunda kaldı. Düzeltilen testler çiplerin mantık devrelerinde biraz daha fazla hata üretti, ama Google donanımın bir uydunun beş yıllık ömrü boyunca büyük inference iş yüklerini kaldırabileceğinden emin.

Hata oranları bir sınır çiziyor. Beals oranını tipik inference işlemlerinde kabaca milyonda bir olarak veriyor — ancak bunun, aylarca çalışan binlerce çipi içeren mega ölçekli bir training çalışması için zaten sorunlu olduğunu söylüyor.

Neden önemli

Google artık kendi çiplerinden birini, hakemli bir mühendislik analiziyle desteklenmiş bir kanıt olarak yörüngeye yerleştirdi. Ancak vizyon açıkça koşullu: yörünge veri merkezleri ancak fırlatma maliyetleri düşmeye devam ederse mantıklı hale geliyor ve bu, Google'ın uzay hesaplama planlarının geleceğini henüz var olmayan bir Starship uçuş hızına bağlı kılıyor. Radyasyon sonuçları da yakın vadeli fırsatı tanımlıyor — uzayda inference makul görünürken, büyük ölçekli yörünge içi training şimdilik erişilemez görünüyor.