Thélyson Orélien, Fransız edebiyat ödülünün ardından yapay zekâ iddialarını yalanladı

Ne oldu

BBC News'in haberine göre, Fransız edebiyat dünyası, yeni ödüllendirilmiş bir romancının ödül alan kitabını yapay zekâ ile yazdığı suçlaması nedeniyle karışmış durumda.

38 yaşındaki Kanadalı-Haitili yazar Thélyson Orélien, ilk romanı C'était ça ou mourir (Ya O Ya Ölüm) ile Fransız edebiyat sezonunun ilk ödülü olan Prix du Roman Fnac'ı kazandı. Ayrıca Fransız edebiyatının en prestijli yıllık ödülleri olan ve yakında açıklanacak Goncourt ve Renaudot için de finalist.

Suçlama

BBC'ye göre, Anthropic'in Claude asistanına atıfta bulunan ve kabaca "Claude'unu ihbar et" olarak çevrilebilen Balance ton Claude adlı, az tanınan bir grup, X platformunda romanın "neredeyse tamamen" yapay zekâ ile yazıldığını iddia etti. Grup, el yazmasının farklı bölümlerinden alınmış pasajları, mevcut en doğru olduğunu söylediği Pangram algılama programından geçirdiğini ve her testin "%100 yapay zekâ" sonucu verdiğini bildirdi. Grubun kimlerden oluştuğu belirsiz.

Yazarın yanıtı

Orélien suçlamayı hemen reddetti. Libération'a konuşan yazar, her zaman edebiyatı sevdiğini ve neden bir makineye başvuracağını hayal bile edemediğini söyledi ve kitabı gerçekten kendisinin yazdığını göstermek için editörüyle birlikte bir dosya hazırladığını belirtti. Haitili ve Karayip kökenine dikkat çekerek, romanın imgelerinin, tekrarlarının ve ritminin sözlü gelenekten geldiğini ve kendisine ait olduğunu söyledi.

Fransız yayınevi Grasset da onu savunarak, suçlamaların olağanüstü bir yaşam öyküsüne sahip bir yazara ciddi zarar verdiğini ve eserin gerçekten özgün olduğunu söyledi.

Orélien 1988'de Haiti'nin kuzeyindeki Gonaives'te doğdu, göç etmeden önce ağırlıklı olarak şiir yazdı ve sonra Kanada'da gazeteci olarak çalıştı; 2010'da Montreal'e yerleşti. Roman, Haiti'de çete şiddetinden kaçan ve sonunda Kanada'ya ulaşan, kitabın ifadesiyle "korkusuz nefes alma hakkını" yeniden kazanan bir öğretmeni konu alıyor. BBC'nin haberine göre Kanadalı yayınevi, kitabı 60 yıldaki en çok satan eserleri olarak nitelendiriyor ve yaklaşık 20 çeviri planlanmış durumda. Orélien ayrıca Libération'a, ilk taslağın 2019'da, yapay zekâ metin üreticileri genel kullanıma açılmadan önce yazıldığını söyledi.

Yapay zekâ algılayıcıları ne kadar güvenilir?

Anlaşmazlık, bu tür araçlara güvenilip güvenilemeyeceğine dayanıyor. BBC'nin belirttiği gibi, eleştirmenler algılayıcıların aslında bir metni kimin ya da neyin ürettiğini bilmediğini vurguluyor: Bu araçlar makine tarafından üretilmiş yazıma özgü istatistiksel örüntüleri analiz ediyor ve bu örüntüler insan yazımında da görülebiliyor. Farklı programlar çoğu zaman aynı metin hakkında farklı sonuçlar veriyor.

Araştırmalar, algılayıcıların insan yazımını yanlışlıkla işaretleyebildiğini ve gerçek yapay zekâ çıktısını gözden kaçırabildiğini, özellikle metin düzenlenmiş veya yeniden yazılmışsa bunun yaşandığını ortaya koydu. Bazı eleştirmenler ayrıca bu araçların standart İngilizce veya Fransızca üzerine inşa edildiğini ve Karayipler gibi yerlerden gelen lehçe etkili yazımlarda zorlandığını ekliyor. Suçlamanın arkasındaki grup ise Pangram'ın yaklaşık her 24.400 vakada yalnızca bir kez metni yanlış değerlendirdiğinin gösterildiğini savunuyor.

Dava, BBC'nin öne çıkardığı önceki bir tartışmayı yansıtıyor: Trinidadlı yazar Jamir Nazir'in Commonwealth Kısa Öykü Ödülü, yapay zekâ iddiaları üzerine Temmuz'da geri alınmış, daha sonra düzenleyiciler yazımın özgün olduğundan emin olduklarını söyleyince iade edilmişti.

Neden önemli

Suçlama, tam da Fransa'nın edebiyat sezonu zirvesine ulaşırken, Goncourt ve Renaudot kararları beklenirken geldi. Sonuç ne olursa olsun, bu olay kapatılabilir güvenilir bir yolu olmayan bir boşluğu ortaya koyuyor: Kurumlar, doğruluğu — özellikle standartlaştırılmış dil normları dışındaki yazımda — tartışmalı olan araçları kullanarak yazarlık konusunda hüküm vermeye çağrılıyor. Yapay zekâ destekli taslak yazımı ve düzenleme rutin hale geldikçe, ne kadar makine katılımının kabul edilebilir olduğuna dair yerleşik normlar hâlâ yok; bu da yazarları, ve belki özellikle marjinal dil geleneklerinden gelenleri, algılama yazılımlarının verdiği kararlara açık bırakıyor.