New York Times ve diğer yayıncılar Brave'e yapay zeka içerik kazıma davası açtı

New York Times, 2 Kasım Pazartesi günü Manhattan'daki federal mahkemede browser üreticisi Brave aleyhine dava açarak, şirketin yayıncıların telif hakkıyla korunan içeriklerini kazıdığını ve bu içeriklere erişimi Anthropic, Perplexity, Mistral, xAI ve Cohere dahil yapay zeka firmalarına sattığını ileri sürdü. TechCrunch'a göre aynı gün New York Daily News, Chicago Tribune ve Orlando Sentinel'in yayıncıları da benzer ikinci bir dava açtı; The Next Web'ın haberine göre bu başvuru, Times'ın şikayetinden yalnızca birkaç saat sonra geldi.

Şikayetlerde neler iddia ediliyor

Her iki davanın merkezinde, yayıncılara göre 30 milyardan fazla web sayfası içeren Brave Index yer alıyor. Şikayetlerde, indeksin site yöneticilerinin ne tanıyabildiği ne de engelleyebildiği bir crawler kullanılarak oluşturulduğu ve Brave'in daha sonra bu indeksteki gerçek zamanlı içeriğe ücretli erişimi, modelleri eğitmek ve kullanıcı sorularını yanıtlamak amacıyla yapay zeka geliştiricilerine sattığı iddia ediliyor.

Times'ın başvurusu dilinden ödün vermiyor. Brave'i "çalınmış telif hakkıyla korunan içeriğin tedarikçisi, satıcısı ve dağıtıcısı" olarak tanımlıyor ve şirketin "hem yayıncıların içeriklerini çalan bir hırsız hem de çalınmış içeriği üçüncü taraflara satan bir yapay zeka 'kabıza' gibi davrandığını" belirtiyor. Times, ihtiyati tedbir ve tazminat talep ediyor.

İndeksin kendisinin ötesinde davalar iki browser davranışını hedefliyor. Bunlardan ilki, başvurularda paywall engelleyici olarak tanımlanan ve şikayetlere göre abonelik içeriğine giriş yapmadan erişim sağlayan bir Brave özelliği. TechCrunch'ın aktardığına göre diğeri ise Brave'in yayıncıların kendi reklamlarını engellerken kendi reklam ürünlerini satması uygulaması.

Yayınlanan şikayetlere göre gazeteler beş talep ileri sürüyor: doğrudan telif hakkı ihlali, ihlake katkı, vekâleten ihlal, DMCA kapsamında tersine mühendislik engelleme hükümlerinin ihlali ve haksız zenginleşme. Times sözcüsü Graham James, Brave'in söz konusu uygulamalara son vermesi için yapılan tekrarlanan talepleri görmezden geldiğini söyledi. 2015'te kurulduğu ve yaklaşık 250 milyon dolar fon topladığı bildirilen Brave, yorum talebine hemen yanıt vermedi ve tüm iddialar mahkemede henüz sınanmadı.

Yapay zeka müşterileri adlandırıldı, dava edilmedi

Anthropic, Perplexity, Mistral, xAI ve Cohere, dava dosyalarında sanık olarak değil, indeksin müşterileri olarak yer alıyor. Bu çerçeve dikkat çekici: yayıncılar, en azından şimdilik, içeriği satın alan yapay zeka şirketlerini değil, onu toplayıp yeniden satan aracıyı hedefliyor. Bu durum, Times için daha geniş bir örüntüyü de sürdürüyor; gazete, benzer telif hakkı iddialarıyla ayrıca OpenAI ve Perplexity'ye dava açmıştı.

Neden önemli

Browser'lar web'de alışılmadık bir konum işgal ediyor: sayfaları kullanıcılar adına çekiyorlar ve Brave gibi bazıları bu faaliyetin üzerine arama ve veri işletmeleri inşa etti. Bir mahkeme, sayfaları tarayıp erişimini yeniden satmanın ihlal oluşturduğuna kanaat getirirse, hem büyük bir crawler hem de veri lisanslama ürünü işleten herhangi bir şirket yeni bir hukuki risk kategorisiyle karşı karşıya kalır.

Yapay zeka şirketleri için dava, due diligence sorusunu keskinleştiriyor. Adı geçen müşteriler burada sanık değil, ancak veri hatları, uygulamalarını tam olarak kontrol edemedikleri aracılar üzerinden akıyor ve yeniden satılan erişimin artık açıkça dava riski taşıdığı görülüyor.

Yayıncılar için bu ikili dava, lisanssız toplama faaliyetine meydan okumak için bir şablon haline gelebilir: crawler faaliyetini belgelemek, telif hakkı ihlali taleplerinin yanında DMCA'nın tersine mühendislik engelleme hükümlerine başvurmak ve tedarik zincirinin yalnızca uç noktalarına değil kendisine baskı uygulamak. Paywall atlama iddiası, Brave'in ötesine uzanabilecek ikinci bir cephe açıyor; zira diğer browser'lardaki okuyucu modları ve gizlilik özellikleri benzer bir alana dokunuyor.

İzlenecek yakın vadeli sinyal, hem indeks ürününü hem de paywall engelleme ayarını kapsayan ihtiyati tedbir talebi. Mahkemenin bunları ne kadar geniş kapsamla kısıtlamaya istekli olduğu, bu iş modelinin davadan ne kadarının sağ çıkacağını gösterecek.